بیانات مقام معظم رهبری درباره بصیرت5

بیانات مقام معظم رهبری درباره بصیرت5

 

بیانات در دیدار با مسؤولان، نویسندگان و هنرمندان «دفتر هنر و ادبیات مقاومت» حوزه‏ى هنرى سازمان تبلیغات اسلامى‏1370/04/25

من كتابهایى را كه مى‌خوانم، معمولاً پشتش یادداشت یا تقریظى مى‌نویسم؛ یعنى اگر چیزى به ذهنم آمده، پشت آن یادداشت مى‌كنم. این كتاب «فرمانده‌ى من» را كه خواندم، بى‌اختیار پشتش بخشى از زیارتنامه را نوشتم: «السّلام علیكم یا اولیاءاللَّه و احبّائه». واقعاً دیدم كه در مقابل این عظمتها انسان احساس حقارت مى‌كند. من وقتى این شكوه را در این كتاب دیدم، در نفس خودم حقیقتاً احساس حقارت كردم.

چه كسى مى‌تواند این شكوه را به ما نشان بدهد؟ این شكوه وجود دارد، ولى یك نفر باید آن را به ما نشان بدهد. او، چه كسى است؟ او، شمایید. یعنى اگر شما قدر خودتان را بدانید، مى‌توانید حامل آن‌چنان نورانیتى باشید كه انسانها را تكان مى‌دهد. آن‌طور حقایق واقعاً ماها را منقلب مى‌كند. آن حقیقت اتفاق افتاد و یك لحظه از بین رفت. البته در ملكوت باقى است؛ اما در عالم ناسوت و در مادّیت و حساب زمان و مكان ما، در یك لحظه حادثه‌یى اتفاق افتاد و تمام شد و رفت. چه چیزى مى‌تواند این حادثه را ماندگار كند؟ چه چیزى مى‌تواند آن را به گونه‌یى كه حتّى چشم عادى در حضور نمى‌بیند، در غیاب آن حادثه، به دل و بصیرت انسان تفهیم بكند؟ آن، هنر است. هنر این نقش را دارد و مى‌تواند این كار را انجام بدهد.


بیانات در دیدار با اعضاى بعثه‏ى حج، به همراه حجةالاسلام والمسلمین محمّدى رى‏شهرى، نماینده‏ى ولّى‏فقیه و سرپرست حجاج ایرانى‏1370/04/23

جمهورى اسلامى حج را شناخت. این، بصیرت امام بود. امام درست در سربندهاى اساسى انگشت گذاشته بود. در اسلام خیلى واجب وجود دارد، روزه هم یك واجب اساسى است؛ اما امام روى نماز جمعه و روى حج - یعنى آن بخشهاى حساس و سربندهاى مهم - خیلى تكیه كرد و دایم از سال اول نسبت به حج حرف داشت و پیام مى‌داد. البته من یادم است كه ایشان از قبل هم - یعنى سال 41 - به حجاج پیام مى‌دادند. بعد از آن مبارزات اولیه‌ى مربوط به انجمنهاى ایالتى و ولایتى، و بعد از آن‌كه دولت انجمنها را قبول كرد، فاصله‌یى شد.

پیام به حجاج بیت‏اللَّه‏الحرام‏1370/03/26

خدا را شكر كه هیچیك از تلاشهاى استكبارى - چه عملى و چه تبلیغاتى - كارگر نیفتاد و شعله‌ى امیدى كه با پیروزى انقلاب اسلامى و چهره‌ى مصمم و تسلیم‌ناپذیر آن، بر دنیاى اسلام و جانهاى مسلمین پرتو افكنده بود، كار خود را كرد و نتیجه آن است كه امروز در تعدادى از كشورهاى اسلامى، به صورت حركتهاى عظیم مردمى در طلب حكومت اسلامى مشاهده مى‌شود. لیكن این‌جانب به عنوان برادرى دلسوز و مجرب، وظیفه‌ى خود مى‌دانم به این ملتها و مخصوصاً به رهبران و هوشمندان و روشنفكران و علماى دینى آنان یادآورى كنم:اولاً، در این راه كه خطرات زیادى از ناحیه‌ى بى‌صبرى یا بى‌بصیرتى حركت را تهدید مى‌كند، بر دو عنصر صبر و بصیرت بیش از همه چیز تأكید بورزید.


سخنرانى در مراسم دومین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینى(ره)1370/03/14

آنچه امام بزرگوار و ملت شجاع ما را در راه این مبارزه‌ى بزرگ موفق كرد، بصیرت و صبر بود - مقاومتى همراه با بصیرت - همان‌طور كه امیرالمؤمنین (علیه‌الصّلاةوالسّلام) فرمود: «و لا یحمل هذا العلم الّا اهل البصر والصّبر». علت آن هم این است كه امروز مبارزه با كفر خالص و شرك خالص نیست، تا مطلب روشن، و صف‌بندیها مجزا و جداى از هم باشد؛ بلكه امروز مبارزه با نفاق و دورویى و تزویر و شعارهاى توخالى و دروغزنیها و لافزنیهایى است كه بلندگوهاى استكبار را در همه‌ى انحاى عالم پُر كرده است. بسیارى دم از طرفدارى از حقوق بشر مى‌زنند و دروغ مى‌گویند. بسیارى دم از اسلام مى‌زنند و دروغ مى‌گویند. اسلام آنها، اسلام باب طبع و میل سردمداران استكبار است. بسیارى دم از مساوات و برابرى انسانها مى‌زدند و مى‌زنند و دروغ مى‌گفتند و مى‌گویند. بنابراین، مبارزه در دوران كنونى، مبارزه‌یى دشوار است؛ هم به خاطر قدرت زر و زور استكبار، و هم به خاطر قدرت تبلیغاتى و توجیه‌گر دروغگوییها و نفاقهاى استكبار و ایادیش.

انسانهاى بى‌بصیرت، زود فریب مى‌خورند. همین امروز هم در دنیا آدمهاى دلسوزى هستند كه فریب خورده‌اند؛ دشمن را نشناخته‌اند و صف را تشخیص نداده‌اند. در ایران، امام عظیم‌الشأن ما، به بركت بصیرت مردم - كه با صبر و مقاومت آنها همراه بود - این راه را طى كرد و به موفقیت رسید. خود او، در ایجاد این بصیرت و صبر در مردم، بزرگترین مؤثر بود. هرجا در انحاى عالم مبارزه‌یى صورت مى‌گیرد، حركتى مى‌شود، انسان دلسوزى در پى نجات توده‌هاى مردم حركت مى‌كند، باید بداند كه این راه، با هوشمندى و بصیرت و نیز با صبر و مقاومت طى‌شدنى است، و لاغیر.


چند توصیه به ملت عزیزمان: مواظب باشید صبرتان را از دست ندهید. ما با صبر پیروز شدیم؛ باز هم باید با صبر پیشروى بكنیم. مواظب باشید بصیرتتان را از دست ندهید، دشمن را بشناسید و دشمنیها و ترفندهاى او را درست تشخیص بدهید. تبلیغاتى كه دشمن مى‌كند، حرفى كه دشمن مى‌زند و شایعه‌یى كه دشمن مى‌اندازد، به چشمتان بیاید. توجه كنید كه دشمن با چه انگیزه‌یى این حرف را مى‌زند، این شایعه را مى‌پراكند، این خبر دروغ را نقل مى‌كند و این اظهار منافقانه را بر زبان جارى مى‌نماید. به‌هرحال، دشمن، دشمن است.

صبر و بصیرت و وحدتتان را حفظ كنید. نگذارید به بهانه‌هاى گوناگون، آدمهاى كم‌بصیرت، یا كم‌صبر، یا خودخواه، یا بى‌توجه به مصالح عمومى مردم، میان صفوف مستحكم شما فاصله بیندازند و شما را نسبت به یكدیگر، یا نسبت به مسؤولان دل‌چركین و نگران كنند. آگاه باشید و بدانید كه این راه به هدف خواهد رسید؛ چون راه پیامبران و راه اوصیا و آرزوى مؤمنان صالح در طول همه‌ى زمانهاى گذشته است. ملتهاى دیگر به شما نگاه مى‌كنند و مى‌خواهند از شما بیاموزند.

 

پیام به مناسبت دومین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینى(ره)1370/03/13

با اعتماد و اطمینان به هوشیارى و قدرت تحلیل كه بحمداللَّه به بركت انقلاب در میان اقشار مردم ما رایج است، لازم مى‌دانم اعلام كنم كه برخلاف ادعا و میل سخنگویان استكبار، خطوط اصلى سیاست خارجى جمهورى اسلامى - كه پایه‌ى عمده‌ى آن، اصل «نه شرقى و نه غربى» است - تغییر نیافته و هرگز هم قابل تغییر نیست و جنجال هوچیگرانه‌ى دشمنان قادر نیست دولت و ملت ایران اسلامى را از راهى كه با بصیرت انتخاب كرده و با معرفت پیموده است، منحرف سازد.


سخنرانى در دیدار با اقشار مختلف مردم (روز بیست‏ونهم ماه مبارك رمضان)1370/01/26

این جمله‌یى كه امیرالمؤمنین فرمودند، چیز عجیبى است: «ایها الناس انّ احقّ النّاس بهذا الامر اقواهم علیه و اعلمهم بامراللَّه فیه فان شغب شاغب استعتب»؛ اگر كسى در مقابل این مسیر صحیحى كه من در پیش گرفته‌ام، فتنه‌گرى و آشوبگرى بكند، نصیحتش مى‌كنیم كه برگردد؛ اما اگر ابا كرد، رویش شمشیر مى‌كشیم؛ «فان ابى قوتل». اگر كسى از این طریق تخطى بكند، با شمشیر علوى مواجه مى‌شود. در همین خطبه مى‌فرماید: «الا وانّى اقاتل رجلین»؛ من با دو كس مى‌جنگم: «رجلا ادّعى ما لیس له و اخر منع الّذى علیه»؛ یكى آن كسى كه چیزى را كه متعلق به او نیست - مالى را، مقامى را، حقى را كه به او تعلق ندارد - بخواهد دست بیندازد و بگیرد؛ نفر دوم كسى است كه حقى را كه برگردن اوست و باید ادا بكند، ادا نكند. مثلاً باید به جهاد برود، اما نرود؛ باید اداى مال بكند، اما نكند؛ باید در اجتماع مسلمین شركت كند، اما نكند. او قاطعانه این مطالب را مى‌فرمود. «و قد فتح باب‌الحرب بینكم و بین اهل‌القبلة و لایحمل هذا العلم الّا اهل البصر و الصّبر»؛ باب جنگ با اهل قبله بر روى شما باز شد. زمان پیامبر، چه موقع چنین چیزى بود؟


عمار یاسر در جنگ صفین ملتفت شد كه در یك گوشه‌ى لشكر همهمه است. خودش را رساند، دید یك نفر آمده وسوسه كرده كه شما با چه كسانى دارید مى‌جنگید؛ طرف مقابل شما مسلمانند و نماز مى‌خوانند و جماعت دارند!


یادتان است كه در جنگ تحمیلى، وقتى بچه‌هاى ما مى‌رفتند سنگرهاى دشمن را مى‌گرفتند و آنها را اسیر مى‌كردند و به داخل سنگر مى‌آوردند، وقتى جیبهایشان را مى‌گشتند، مهر و تسبیح پیدا مى‌كردند! آنها جوانان مسلمان شیعه‌ى عراقى بودند كه مهر و تسبیح در جیبشان بود؛ اما طاغوت و شیطان از آنها استفاده مى‌كرد. این دست مسلمان تا وقتى ارزش دارد و دست مسلمان است، كه به اراده‌ى خدا حركت كند. اگر این دست به اراده‌ى شیطان حركت كرد، همان دستى مى‌شود كه باید قطعش كرد. این را امیرالمؤمنین خوب تشخیص مى‌داد.

على‌اىّ‌حال، این وسوسه را چند بار در لشكر صفین به وجود آوردند و هر دفعه هم به گمانم عمار بود كه خودش را رساند و فتنه را افشا كرد. عمار جمله‌یى با این مضمون گفت كه جنجال نكنید، حقیقت را بشناسید. این پرچمى كه در مقابل شماست، من دیدم كه به جنگ پیامبر آمد و زیر این پرچم، همان كسانى ایستاده بودند كه الان ایستاده‌اند؛ و پرچمى را دیدم - اشاره به پرچم امیرالمؤمنین - كه در مقابل آن پرچم بود و زیر آن پیامبر و همان كسانى كه امروز ایستاده‌اند - یعنى امیرالمؤمنین - بودند؛ چرا اشتباه مى‌كنید؟ چرا حقیقت را نمى‌شناسید؟

این، بصیرت عمار را نشان مى‌دهد. بصیرت، چیز خیلى مهمى است. من در تاریخ هرچه نگاه كردم، این نقش را در عمار یاسر دیدم. مواردى را كه عمار یاسر خودش را براى روشنگرى رسانده بود، من در جایى یادداشت كرده‌ام؛ اما دم دستم نبود كه بخواهم پیدا كنم و در این‌جا مطرح نمایم. خداى متعال، این مرد را از زمان پیامبر براى زمان امیرالمؤمنین ذخیره كرد، تا در این مدت به روشنگرى و بیان حقایق بپردازد.

من از سابق مكرر گفته‌ام كه اگر ملتى قدرت تحلیل خودش را از دست بدهد، فریب و شكست خواهد خورد. اصحاب امام حسن، قدرت تحلیل نداشتند؛ نمى‌توانستند بفهمند كه قضیه چیست و چه دارد مى‌گذرد. اصحاب امیرالمؤمنین، آنهایى كه دل او را خون كردند، همه مغرض نبودند؛ اما خیلى از آنها - مثل خوارج - قدرت تحلیل نداشتند. قدرت تحلیل خوارج ضعیف بود. یك آدم ناباب، یك آدم بدجنس، یك آدم زبان‌دار پیدا مى‌شد و مردم را به یك طرف مى‌كشاند؛ شاخص را گم مى‌كردند. در جاده، همیشه باید شاخص مورد نظر باشد. اگر شاخص را گم كردید، زود اشتباه مى‌كنید. امیرالمؤمنین مى‌فرمود: «و لایحمل هذا العلم الّا اهل البصر و الصّبر»؛ اول، بصیرت، هوشمندى، بینایى، قدرت فهم و تحلیل، و بعد صبر و مقاومت و ایستادگى. از آنچه كه پیش مى‌آید، انسان زود دلش آب نشود. راه حق، راه دشوارى است.

 

سخنرانى در دیدار با مسؤولان و كارگزاران نظام جمهورى اسلامى ایران، به همراه حجةالاسلام والمسلمین حاج سید احمد خمینى‏1369/09/14

امام(ره) به معناى واقعى كلمه، یك حكیم بود. خداى متعال، حكمت به همان معناى حقیقى «ولقد اتینا لقمان الحكمة» را به این مرد داده بود. او واقعاً بصیرتى داشت. خیلى از چیزهایى كه ماها حتّى گاهى با دقت نمى‌دیدیم، او آنها را در نگاه عادى مشاهده مى‌كرد. حرفهاى او، برخاسته‌ى از چنین دلى و چنان حكمتى بود.


سخنرانى در دیدار با گروه كثیرى از آزادگان و اقشار مختلف مردم، در اولین روز از هفته‏ى وحدت‏1369/07/11

ممشاى امام را اهل بصیرت و اهل خبره و كسانى كه معاشر و محشور با ایشان بودند، مى‌دانند؛ نه این‌كه هر كس بیاید حرف بزند كه اگر امام(ره) بود، چنین مى‌كرد و چنان مى‌فرمود.


من همه را توصیه مى‌كنم كه این خط صحیح را دنبال كنند. مواظب باشید، در حالى كه ما دنیاى اسلام را به وحدت دعوت مى‌كنیم، دشمن نتواند در میان صفوف خود جمهورى اسلامى، اختلاف و تفرقه ایجاد كند. شرط پیروزیها این است كه جناحهاى مختلف در جمهورى اسلامى، احترام هم را حفظ كنند و با هم باشند. در جمهورى اسلامى، انتخاب، انتخاب اصلح است؛ نه رقابت انتخاباتى. این دعواها و رقابتها، متعلق به دمكراسیهاى غربى است كه از خدا و دین، هیچ‌چیزى به مشامشان نرسیده است.


كارهایى كه بعضیها انجام مى‌دهند، باب جمهورى اسلامى نیست. در این‌جا ممشا، ممشاى اسلامى است و انتخاب، انتخاب اصلح. مردم باید با چشم باز و با بصیرت وارد بشوند و آدمهایى را كه اطمینان پیدا مى‌كنند، انتخاب كنند. گیرم حالا زید و عمرو در این جمع نباشند؛ این نباید موجب تعارض بشود.


به‌هرحال، همه‌ى برادران و خواهران عزیز از خداى متعال كمك بخواهند، براى این‌كه راه صحیح و بصیرت در این راه را ان‌شاءاللَّه به همه‌ى ما تلقین كند و همه‌ى ما را هدایت نماید. امروز، حفظ حیثیت و آبروى انقلاب و نظام اسلامى و حفظ وحدت، بر همه واجب است و اگر كسى تخلف و تخطى بكند، بداند كه از انقلاب تخطى كرده و مطمئناً براى مردم و این جوانان پُرشور و كسانى كه احساس مسؤولیت مى‌كنند، قابل تحمل نخواهد بود.

سخنرانى در دیدار با فرزندان ممتاز شاهد، جانبازان شهرهاى مشهد و تهران و استان كردستان، جمعى از دانش‏آموزان مدارس تهران و مدرّسان مراكز تربیت معلم، و گروهى از ورزشكاران و مسؤولان سازمان تربیت بدنى كشور1369/06/21

ملت در انتخاب خبرگان، باید با بصیرت عمل كند. چشمهایتان را باز كنید، از خدا مدد بخواهید و ببینید كه چه كسانى را انتخاب مى‌كنید. افراد صالح، مؤمن، لایق، افرادى كه مى‌توانند مصلحت دین و دنیاى مردم را تشخیص بدهند، افرادى كه داراى تقواى كافى هستند و آنها را از لغزش باز مى‌دارد، افراد عالم، انقلابى و كسانى را كه تجربه‌ى سالهاى گذشته نشان داده است كه در خط درست حركت كرده‌اند و راه درست را شناخته‌اند، انتخاب كنید. این، چیز خیلى مهمى است.

 

سخنرانى در دیدار با مسؤولان بنیاد شهید، جمعى از اساتید و دانشجویان دانشگاهها و اقشار مختلف مردم‏1369/05/24

بالاخره ملتها تا كى باید وسیله‌یى براى هوسرانى اشخاص و انسانهاى قدرتمند باشند؟ این نظام جهنمىِ سلطه‌یى كه بر دنیا حاكم است، تا كى باید حاكم باشد؟ امروز بازى صدام با كویت است كه وارد این كشور بشود و ملت عراق و ملت كویت، زیر فشار قرار بگیرند؛ فردا طور دیگرى خواهد بود. دولتهاى وابسته به استكبار جهانى و امریكا و غرب، تا كى باید بدون در نظر گرفتن مصالح ملتها، هر كارى كه مى‌خواهند، با ملتهاى خودشان بكنند؟ راه نجات چیست؟ آیا راه نجاتى نیست؟ راه نجات وجود دارد. راه نجات در كشورهاى اسلامى، بازگشت به اسلام است. راه نجات، بصیرت نسبت به دشمن واقعى است. ملتهاى مسلمان باید دشمن واقعى را بشناسند و ترفند و خدعه‌ى استكبار را درك كنند.

 

بیانات در دیدار با مسؤولان صدا و سیماى جمهورى اسلامى ایران‏1369/05/07

از تولید - بخصوص در سیما - باید مراقبت بشود. آقایانى كه مسؤول این كار هستند، به این اكتفا نكنند كه به یك تهیه‌كننده بگویند مثلاً فیلم بیست دقیقه‌یى، یك ساعتى، یا ده ساعتى در این موضوع تهیه كن. نه، باید در تمام طول مدت كار، ابزارها و چشمها و بینشهاى سرشار از بصیرتى مراقبت داشته باشند، ببینند چه چیزى از آب در مى‌آید. اگر خداى نكرده یك تهیه‌كننده، مسؤولیتش یك ذره ضعیف باشد، كار خراب خواهد شد. اگر شما مراقبت نكردید، ممكن است در فیلمنامه چیزى گنجانده بشود كه آن كارگردان و آن بازیكن بیچاره هم همان را اجرا بكند. چیز بدى از آب در مى‌آید؛ كمااین‌كه گاهى چنین چیزى هم مشاهده مى‌شود. اینهایى كه مطرح مى‌كنم، از بَر نیست؛ از روست؛ یعنى چیزهایى است كه دیده و مشاهده شده است و مى‌شود نمونه‌هایى را ذكر كرد.


پیام به مناسبت اولین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینى(ره)1369/03/10

امروزه گرچه مغزهاى علیل تحلیلگران مادّى، هنوز عاجز از فهم و تحلیل حوادث اسلامى در ده‌سال اخیر است و آنان بدرستى نمى‌توانند بفهمند، كه چه شد كه پس از تلاش دویست‌ساله‌ى استعمار در كشورهاى اسلامى و پس از هزاران شیوه‌ى موفق براى راندن اسلام از صحنه‌ى زندگى و حتّى از صفحه‌ى ذهن و دل مردم در این كشورها و مهمتر از آن، پس از قرنها بدآموزىِ قدرتهاى استبدادى و ایادىِ آنان و پس از تحریفهاى بى‌شمارى كه به وسیله‌ى وعاظ السلاطین و آخوندهاى دربارى در دین پدید آمده و صفا و خلوص آن را مخدوش ساخته و به دارویى بى‌اثر و جسمى بى‌جان بدل كرده بود، امروز دوباره اسلام در قلب میهن اسلامى پروبال گشوده و سایه‌ى رحمت خود را بر سرتاسر جهان اسلام گسترده و چون خورشیدى روشنگر در دل همه‌ى مسلمین تافته و به آنان روح و نشاط و امید بخشیده است؟ و چگونه اسلام كه بتدریج به دست فراموشى سپرده مى‌شد و هرگز هیچ امیدى را در دل جستجوگر انسانهاى دردمند و بى‌تاب بر نمى‌انگیخت، اكنون به یگانه امید روشن ملتهاى مسلمان، مخصوصاً جوانان و بیداردلان و دردمندان تبدیل یافته است؟ آرى، فهم و تحلیل درست این حوادث شگفت‌آور، اگرچه براى مغزها و ذهنهاى بیگانه از حقیقتِ اسلام و بى‌خبر از سرگذشتِ واقعى اسلام ناممكن است، لیكن براى صاحبان بصیرت،پاسخ در یك كلمه است: معجزه‌ى انقلاب.ملت ایران بخوبى دانسته است كه نقطه‌ى قوّت و پایدارى او، درست همان است كه دشمن همه‌ى نیروى خود را در مقابله با آن مصروف مى‌كند؛ یعنى توكل به خدا و تمسك به اصول اساسى انقلاب كه همه از مبانى اسلام سرچشمه گرفته و در كلمات رهبر كبیر انقلاب(رضوان‌اللَّه‌علیه) بر آن تأكید شده است. خشم و غیظ عنادآمیزى كه در به‌كاربردن واژه‌ى «بنیادگرایى» در اظهارات خصمانه‌ى رسانه‌هاى دشمن، از اول انقلاب تا امروز محسوس است، ناشى از درماندگى و سراسیمگى آنان در برابر پایبندى رهبر و ملت و نظام ما به اصول اساسى انقلاب است.چه‌قدر ساده‌لوح و سطحیند كسانى كه گمان مى‌كنند دشمنىِ امریكا و جبهه‌ى استكبار و دارودسته‌ى وسیع صهیونیستى كه اكثر خبرگزاریها و رسانه‌هاى خبرى و تبلیغى جهان را در اختیار دارند، ناشى از آن است كه جمهورى اسلامى، بموقع تلاش لازم را براى كسب دوستان انجام نداده و یا در مسائل جهانى دچار تندروى شده است. این گمان، حاكى از عدم تعمق در حوادث و جریانات داخلى و جهانى و عدم بصیرت در دشمن‌شناسى است.

 

سخنرانى در دیدار با اقشار مختلف مردم (روز سى‏ام ماه مبارك رمضان)1369/02/06

بى‌مورد نیست كه امیرالمؤمنین(علیه‌السّلام) فرمود: هیچ‌كس نمى‌توانست این كارى را كه من كردم، بكند و این فتنه را بخواباند. این كار، واقعاً شمشیر و آگاهى و آن ایمان على به خودش و راه خودش را مى‌خواست. حتّى گاهى خواص متزلزل مى‌شدند. امیرالمؤمنین(ع) به آن صحابه‌ى خود فرمود - طبق این نقلى كه شده است - فردا به تو خواهم گفت. فردا وقتى كه جنگ تمام شد و كمتر از ده نفر از مجموعه‌ى خوارج زنده ماندند و بقیه در جنگ كشته شدند، حضرت به عنوان وسیله‌یى براى عبرت و موعظه‌ى یاران و اصحاب خودش، در بین كشته‌ها راه افتاد و با بعضى از آنان به مناسبتى حرف زد. به یكى از این كشته‌ها كه به پشت افتاده بود، رسیدند. حضرت گفت، این را برگردانید؛ برگرداندند. شاید فرمود، او را بنشانید؛ نشاندند. بعد به همین كسى كه از یاران نزدیكش بود، فرمود: او را مى‌شناسى؟ گفت: نه، یا امیرالمؤمنین. فرمود: او همان كسى است كه دیشب آن آیات را مى‌خواند و دل تو را ربوده بود!


این، چه قرآن خواندنى است؟! این، چه نوع عبادت كردنى است؟! این، دورى از روح عبادت است. اگر انسان با روح عبادت و نماز و قرآن آشنا باشد، مى‌فهمد كه وقتى موجودیت و حقیقت و لبّ اسلام - كه در على‌بن‌ابى‌طالب مجسم است - در یك طرف قرار گرفته است، همه‌ى شبهه‌ها را از خودش دور مى‌كند و به او مى‌پیوندد. این دورى از قرآن و دورى از دین است كه كسى نتواند این موضوع را تشخیص بدهد و نتیجتاً به روى على(ع) شمشیر بلند كند.


پس، یك طرف قضیه، همین تحجرها و نیندیشیدنها و اشتباههاى عمده و بزرگ است كه ما در طول دوران خلافت بنى‌امیه و بنى‌عباس، آن را مشاهده مى‌كنیم. بعضیها آدمهاى مقدس‌مآب و متدین و اهل عبادت و اهل زهد بودند و در كتابها اسمشان در شمار عبّاد و زهّاد و اخلاقیون و آدمهاى حسابى ثبت شده است؛ اما اشتباه مى‌كردند؛ اشتباهى به عظمت اشتباه جبهه‌ى حق با باطل. بزرگترین اشتباهها این است. اشتباههاى كوچك، قابل بخشش است. آن اشتباهى كه قابل بخشش نیست، این است كه كسى جبهه‌ى حق را با جبهه‌ى باطل اشتباه كند و نتواند آن را بشناسد.


عظمت امثال عمار یاسر، به همین است. عظمت آن اصحاب خاص امیرالمؤمنین(علیه‌الصّلاةوالسّلام) در همین است كه در هیچ شرایطى دچار اشتباه نشدند و جبهه را گم نكردند. من در موارد متعدد در جنگ صفین، این عظمت را دیده‌ام؛ البته مخصوص جنگ صفین هم نیست. در بسیارى از آن‌جاهایى كه براى جمعى از مؤمنین، نكته‌یى مورد اشتباه قرار مى‌گرفت، آن كسى كه مى‌آمد و با بصیرت نافذ و با بیان روشنگر خود، شبهه را از ذهن آنها برطرف مى‌كرد، عمار یاسر بود. انسان در قضایاى متعدد امیرالمؤمنین - از جمله در صفین - نشان وجود این مردِ روشنگرِ عظیم‌القدر را مى‌بیند.


جنگ صفین ماهها طول كشید؛ جنگ عجیبى هم بود. مردم افراد مقابل خود را مى‌دیدند كه نماز مى‌خوانند، عبادت مى‌كنند، نماز جماعت و قرآن مى‌خوانند؛ حتّى قرآن سرنیزه مى‌برند! خیلى دل و جرأت مى‌خواست كه كسى روى این افرادى كه نماز مى‌خوانند، شمشیر بكشد.


در روایتى از امام صادق(علیه‌الصّلاةوالسّلام) نقل شده است كه اگر امیرالمؤمنین(ع) با اهل قبله نمى‌جنگید، تكلیف اهل قبله‌ى بد و طغیانگر تا آخر معلوم نمى‌شد. این على‌بن‌ابى‌طالب بود كه این راه را باز نمود و به همه نشان داد كه چه‌كار باید كرد. بچه‌هاى ما، وقتى كه به بعضى از سنگرهاى جبهه‌ى مهاجم وارد مى‌شدند و آنها را اسیر مى‌گرفتند، در سنگرهایشان مهر و تسبیح پیدا مى‌كردند! بله، درست مثل همان كسانى كه مقابل امیرالمؤمنین(ع) قرار داشتند و نماز هم مى‌خواندند و نتیجتاً یك عده هم به شبهه مى‌افتادند. آن كسى كه سراغ اینها مى‌رفت، عمار یاسر بود. این، هوشیارى و آگاهى است و كسى مثل عمار یاسر لازم است.

 ادامه دارد....

 

بررسی مفهوم فتنه در بیانات آیت الله مصباح یزدی 9

بررسی مفهوم فتنه در بیانات آیت الله مصباح یزدی 9

بررسی چند شبهه

 

در چند جلسه گذشته آن اندازه که خدای متعال توفیق داد، درباره فتنه بحث کردیم. از مطالب گذشته این بود که فتنه یکی از مصادیق امتحان است و امتحان یک سنّت عام إلهی و غیر قابل تعطیل است و همیشه به صورت‌های مختلف واقع خواهد شد. با توجه به این مطالب ممکن است سؤالاتی مطرح شود که به دسته‎ای از آن‎ها اشاره می‎کنیم.

 .....

 

ادامه نوشته

ولايتمدارى و بصيرت دينى

ولايتمدارى و بصيرت دينى

         

تاريخ غمباراسلام و تاريخ خونبار تشيع، گواه روشنى است بر اين كه عامل اصلى ذلت و بدبختى مسلمانان، نداشتن بصيرت و شناخت كافى در ولايتمدارى و دين دارى است. امروز نيز پيروزى انقلاب شكوهمند اسلامى ايران وتشكيل نظام جمهورى اسلامى دستاورد ولايتمدارى توأم با بصيرت امت مسلمان ايران است.

اين مقاله در پى بررسى رابطه ولايتمدارى با بصيرت دينى است.

....

ادامه نوشته

منطق ظهور منطق غیبت

منطق ظهور منطق غیبت


 امید به ظهور، به عنوان برگ برنده‌ای در اختیار جامعه ایمانی بوده تا در برابر قدرت ظاهری که در اختیار جریان باطل بوده است، پیروزی حتمی را در نهایت این مبارزه از آن خود ببینند، ظهور امام حق و موعود خدایی را دلیلی بر لزوم ادامه راه خویش بدانند و هرگز در این مسیر، دلسردی و یأس به خویش راه ندهند؛ اما امید به ظهور در طول زمان، گاهی بیش از حدّ معمول، افزایش یافته و قالبی غیر واقعی به خود گرفته، که با گذر زمان و عدم تحقق آن، باعث القای یأس و بدبینی و در نتیجه، خمود گشتن برخی شده است.

....

ادامه نوشته

بازتاب گسترده بيانات امام خامنه ای در رسانه‌هاي خارجي

بازتاب گسترده بيانات رهبر انقلاب در رسانه‌هاي خارجي

سخنان مقام معظم رهبری در جمع مردم در مشهد مقدس و در روز نخست سال نو، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی داشت.

به گزارش فارس، سخنان عصر امروز رهبر معظم انقلاب اسلامی در مشهد مقدس با پوشش رسانه‌ای گسترده‌ای همراه بود.

خبرگزاری فرانسه: اظهارات آیت‌الله خامنه‌ای موضع ایران در برابر تهدیدات غرب را تقویت کرد

خبرگزاری فرانسه لحظاتی پس از پایان سخنرانی مقام معظم رهبری در شهر مقدس مشهد، این سخنان را بازتاب و گزارش داد آیت‌الله خامنه‌ای هشدار داد ایران هرگونه حمله از سوی آمریکا یا اسرائیل را پاسخ خواهد داد.

این خبرگزاری با پوشش این بخش از سخنان رهبری که ایران به دنبال ساخت بمب اتمی نبوده و نیست اما اگر از سوی دشمن خواه آمریکا یا رژیم صهیونیستی هدف حمله قرار خواهد گیرد به همان سطح، حمله آنها را پاسخ خواهد داد، افزود که اظهارات آیت الله خامنه‌ای موضع ایران در برابر تهدیدات غرب علیه برنامه هسته‌ای خود را تقویت کرد.

خبرگزاری فرانسه در ادامه نوشت: رهبر ایران پاسخ به هرگونه حمله را حق ایران توصیف و اعلام کرد که بر اساس تعالیم الهی درصورتی که دشمن تجاوز را آغاز کند، شکست را در پیش رو خواهد داشت.

این خبرگزاری به نقل از مقام معظم رهبری افزود: "این سنت الهی است. ما به دنبال حمله یا تهاجم نیستیم بلکه به دنبال حفظ موجودیت و هویت جمهوری اسلامی هستیم."

آسوشیتدپرس: رهبر ایران تاکید کرد ایران به دنبال ساخت سلاح اتمی نبوده و نیست

خبرگزاری آسوشیتدپرس با بازتاب سخنان رهبری ایران در حرم رضوی(ع) نوشت:" آیت‌الله خامنه‌ای در سخنرانی که به طور زنده از شبکه دولتی ایران پخش می‌شد، با نام‌بردن از اسرائیل و آمریکا هشدار داد، ایران هرگونه حمله آمریکا و اسرائیل را به همان سطح پاسخ خواهد داد."

این خبرگزاری با اشاره به تهدیدات آمریکا و اسرائیل برای حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران افزود: "رهبر ایران تصریح کرد ایران بمب اتمی نداشته و قصد ساختن آن را نیز ندارد."

رویترز: رهبر ایران هشدار داد در هر سطحی که دشمن حمله کند ایران پاسخ خواهد داد

خبرگزاری انگلیسی رویترز طی خبری به پوشش سخنرانی مقام معظم رهبری در مشهد مقدس پرداخت.

این خبرگزاری به نقل از رهبر ایران نوشت: ایران تسلیحات هسته‌ای ندارد و نخواهد ساخت اما در مقابله با تجاوز دشمنان چه از سوی آمریکا باشد یا رژیم صهیونیستی، برای دفاع از خود، در همان سطحی که دشمن به ما حمله کند، حمله خواهیم کرد.

رویترز ادامه داد که رهبر ایران در سخنرانی سالانه خود به مناسبت نوروز اضافه کرد: آمریکایی‌ها اشتباه بزرگی مرتکب می‌شوند اگر فکر کنند که با تهدیدها می‌توانند ملت ایران را نابود کنند.

این خبرگزاری انگلیسی در ادامه به تهدیدهای آمریکا و اسرائیل علیه ایران پرداخت و به مذاکره آتی ایران با گروه 5+1 نیز اشاره‌ای کرد.

رویترز در ادامه نوشت که رهبر ایران در سخنرانی خود به دستاوردهای هسته‌ای ایران طی 12 ماه گذشته از قبیل افزایش غنی‌سازی تا 20 درصد و ساخت میله‌های سوخت برای رآکتور تهران اشاره کرد.

این خبرگزاری انگلیسی اضافه کرد که رهبر ایران گفت: در شرایطی که دشمنان درباره سقوط ملت ایران و تحریم‌های سخت صحبت می‌کنند ایران تمامی این دستاوردها را بدست آورد.

دویچه‌وله: رهبر ایران تاکید کرد آمریکا در صورت حمله به ایران مرتکب اشتباه بزرگی می‌شود

پایگاه اینترنتی "دویچه‌وله" آلمان طی خبری کوتاه به انتشار بخش‌هایی از سخنان رهبر معظم انقلاب اسلامی در مشهد مقدس پرداخت.

این پایگاه اینترنتی آلمانی نوشت: رهبر جمهوری اسلامی ایران روز سه‌شنبه (اول فروردین) در سخنان نوروزی خود در مشهد گفت: ایران در صورتی که مورد حمله قرار بگیرد در همان سطح پاسخ خواهد داد.

دویچه‌وله ادامه داد: آیت‌الله خامنه‌ای در این سخنان تأکید کرد که ایران در پی رسیدن به سلاح اتمی نیست، اما در صورت حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی از خود "در همان سطح" دفاع خواهد کرد. وی افزود، آمریکا در صورت حمله به ایران مرتکب "اشتباه بزرگی" خواهد شد.

بی‌بی‌سی: رهبر ایران با استناد به قرآن نوید داد حمله‌کنندگان به ایران شکست می‌خورند

پایگاه اینترنتی "بی بی سی" طی خبری به پوشش بخش‌هایی از سخنان مقام معظم رهبری در جمع مردم در مشهد مقدس پرداخت.

بی‌بی‌سی نوشت: آیت الله علی خامنه ای، رهبر ایران تأکید کرد که کشورش در پی تولید سلاح اتمی نیست، اما اگر مورد حمله قرار گیرد، در همان سطح پاسخ خواهد داد.

این پایگاه اینترنتی ادامه داد: آقای خامنه ای در نخستین روز سال ۱۳۹۱ و در سخنرانی نوروزی خود در مشهد، با قرائت آیاتی از کتاب مقدس مسلمانان گفت که "قرآن به ما نوید داده است که اگر دشمن به شما حمله کرد، قطعا شکست خواهد خورد".او گفت که مردم ایران در فکر تهاجم و تجاوز نیستند، اما هستی، هویت، دین و "جمهوری اسلامی خود" را با تمام وجود دوست دارند.

بی‌بی‌سی اضافه کرد: رهبر ایران گفت که کشورهای غربی قصد دارند با اعمال تحریم های اقتصادی مردم ایران را از حکومت این کشور جدا کنند. به گفته او، این کشورها می دانند که ایران در پی تولید سلاح اتمی نیست و پرونده هسته ای ایران تنها بهانه ای برای فشار آوردن به حکومت جمهوری اسلامی است.

بر اساس گزارش بی‌بی‌سی ، آیت الله خامنه ای گفت: "ما به دلایل خودمان به هیچ وجه به دنبال سلاح هسته ای نیستیم. نه تولید کرده ایم و نه تولید خواهیم کرد. این بهانه است". رهبر ایران گفت که مشکل اصلی غرب با ایران به منابع نفت و گاز این کشور مربوط می شود. به گفته او، کشورهای غربی از نظر منابع انرژی دچار مشکل هستند و منابع نفت و گاز آنها در سال های آینده پایان خواهد گرفت در حالی که ایران از نظر مجموع ذخایر نفت و گاز در صدر کشورهای جهان قرار دارد.

بی‌بی‌سی اضافه کرد که رهبر ایران گفت: "مسئله، مسئله هسته ای یا حقوق بشر نیست. مسئله جمهوری اسلامی است که مثل شیر در مقابل اینها ایستاده است".او در عین حال به کشورهای غربی توصیه کرد که به جای تقابل با مردم ایران، "محترمانه" با آنها رفتار کنند.

النشره: رهبر ایران به شکسته شدن هیبت آمریکا در جهان معتقد است

پایگاه خبری "النشرة" لبنان طی خبری به پوشش بخش‌هایی از سخنان مقام معظم رهبری در مشهد مقدس پرداخت.

این پایگاه اینترنتی نوشت که رهبر ایران هشدار داد که ایران به هر حمله در همان سطح پاسخ خواهد داد.

النشره نوشت: رهبر ایران که این سخنان را به مناسبت عید نوروز مطرح می‌کرد تاکید کرد که قدرت‌های استکباری سال گذشته با مشکلات متعددی به دلیل سرنگون شدن دیکتاتورهای منطقه و انزوایی که علیه اسرائیل تحمیل شده، مواجه شده‌اند.

این پایگاه اینترنتی لبنانی اضافه کرد که رهبر ایران گفت: پیشرفت علمی و فناوری که دانشمندان ایرانی آن را بدست آوردند بسیار بیشتر از آن چیزی است که در رسانه‌ها اعلام می‌شود.

النشره افزود که آیت‌الله خامنه‌ای گفته است که هیبت آمریکا در بسیاری از مناطق جهان شکست خورده و آمریکا با مشکلات متعددی مواجه است.

یدیعوت آحارونوت: رهبر ایران بر مقابله به مثل دربرابر حمله آمریکا و اسرائیل تاکید کرد

پایگاه اینترنتی رونامه صهیونیستی "یدیعوت آحارونوت" طی خبری به پوشش بخش‌هایی از سخنان مقام معظم رهبری در جمع مردم در مشهد مقدس پرداخت.

یدیعوت آحارونوت نوشت: "آیت‌الله علی خامنه‌ای" در سخنان روز سه‌شنبه خود گفت که در صورت تجاوز از سوی آمریکا یا اسرائیل، ایران از خود دفاع و اقدام متقابل انجام خواهد داد.

این روزنامه صهیونیستی در ادامه نوشت که رهبر ایران تاکید کرد که تسلیحات هسته‌ای نداریم و نخواهیم ساخت اما در مقابله با تهاجم دشمنان چه از سوی آمریکا یا از سوی رژیم صهیونیستی باشد، برای دفاع از خود در همان سطحی که به ما حمله کنند، اقدام خواهیم کرد.

یدیعوت آحارونوت اضافه کرد که رهبر ایران در جمع هزاران نفر در مشهد گفت: آمریکا در حال ارتکاب اشتباه بزرگی است در صورتی که فکر کند با تهدید کردن می‌توانند ملت ایران را نابود کنند.

سی.ان.ان: رهبر ایران در میان شعار مرگ بر آمریکا از عظمت ایران سخن گفت

شبکه خبری سی.ان.ان با اشاره به سخنان مقام معظم رهبری در آغاز سال نوی شمسی در حرم امام رضا(ع)نوشت: آیت الله خامنه ای در سخنرانی ابتدای سال خود از آمادگی ایران برای پاسخ به حمله آمریکا در هر سطحی خبر داد.

سی.ان.ان با اشاره به سرداده شدن شعار مرگ بر آمریکا در میان سخنرانی مقام معظم رهبری نوشت: رهبر ایران غرب را ناتوان از هرگونه آسب زدن به دستاوردهای انقلاب اسلامی معرفی کرد و از عظمت ایران سخن گفت.

این شبکه خبری آمریکایی در ادامه گزارش خود آورده است: رهبر ایران در سخنان خود به این نکته اشاره کرد که ایران سلاح هسته ای نمی سازد و در آینده نیز نخواهد ساخت.

سی.ان.ان با اشاره به سخنان مقام معظم رهبری در خصوص مصرف کالاهای داخلی آن را به عنوان اصلی ترین راهبرد ایران برای مقابله با تحریم ها عنوان کرده است و از ضرورت همکاری دولت و با صنایع برای افزایش تولید داخلی عنوان کرد.

همچنین این شبکه خبری با اشاره به سخنان نوروزی اوباما، از افزایش تنش های آمریکا با ایران در سال نوی میلادی خبر داد.

العربیة: سخنان رهبر ایران موضع تهران در مقابله با غرب را تقویت کرد

پایگاه اینترنتی شبکه خبری "العربیة" طی خبری به پوشش بخش‌هایی از سخنان مقام معظم رهبری در مشهد مقدس پرداخت.

العربیه گفت که رهبر ایران اعلام کرد که ایران به هر حمله‌ای که از سوی آمریکا و اسرائیل صورت بگیرد، پاسخ خواهد داد.

العربیة ادامه داد که رهبر ایران تاکید کرده که ایرن به دنبال تسلیحات اتمی نبوده و آن را نخواهد ساخت اما اگر هرگونه حمله‌ای از سوی دشمنان چه آمریکا و چه رژیم صهیونیستی صورت گیرد، ایران در همان سطحی که مورد حمله قرار می‌گیرد، حمله خواهد کرد.

العربیة نوشت که این اظهارات رهبر ایران، موضع تهران را در مقابله با غرب در برنامه هسته‌ایش تقویت کرد.

پایگاه اینترنتی این شبکه خبری در ادامه نوشت که رهبر ایران با استناد به قران اعلام کرد که در صورتی که دشمن نخست به شما حمله کرد، قطعا شکست خواهد خورد.

العربیة نوشت که رهبر ایران گفت: این قانون خداوند است. ما به دنبال حمله و تجاوز نیستیم اما ما به ماهیت و هویت جمهوری اسلامی تعلق داریم. 

منبع رجا نیوز

کد خبر:120532 -

بازتاب سخنان نوروزي رهبر معظم انقلاب در رسانه‌هاي خارجي

بازتاب سخنان نوروزي رهبر معظم انقلاب در رسانه‌هاي خارجي

خبرگزاري فارس: پيام نوروزي و سخنان ولي امر مسلمين جهان در آغاز سال جديد، مورد توجه رسانه‌هاي خارجي قرار گرفت.

خبرگزاری فارس: بازتاب سخنان نوروزي رهبر معظم انقلاب در رسانه‌هاي خارجي

به گزارش خبرگزاري فارس، پايگاه اطلاع‌رساني دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌ العظمي خامنه‌اي، بازتاب سخنان نوروزي رهبر معظم انقلاب در رسانه‌هاي خارجي را به شرح زير منتشر كرد: * پيام نوروزي خبرگزاري "رويترز" با پوشش پيام نوروزي رهبر انقلاب نوشت: "آيت‌الله علي خامنه‌اي، سال جديد ايرانيان را تبريك گفت و با اشاره به حوادث خاورميانه ابراز اميدواري كرد كه خداوند شرايط را براي مردم بحرين، يمن و ليبي آسان كند و دشمنان را به عقوبت برساند". رويترز به بخشي از سخنان رهبر انقلاب درباره تحريم‌ها ضد ايران اشاره و تصريح كرد: "آيت‌الله خامنه‌اي سال جديد را سال جهاد اقتصادي ناميد تا اقدامات دشمنان ايران در زمينه اقتصادي از بين برود". روزنامه مصري "الشروق" هم از قول رهبر معظم انقلاب نوشت: "حوادث منطقه، شيريني عيد را سلب كرده است و مانع آن مي‌شود كه انسان، شادي و سرور را به شكل كامل احساس كند". الشروق ادامه داد: "آيت‌الله خامنه‌اي كه طبق قانون اساسي، حرف نهايي را در ايران مي‌زند، براي گشايش امور براي مردم منطقه دعا كرد". رسانه‌هايي چون خبرگزاري "شين‌هوا" و خبرگزاري "فرانسه" نيز به‌طور مشروح، بيانات رهبر معظم انقلاب را در مشهد مقدس پوشش دادند و مباحثي چون محكوميت حمله نظامي به ليبي و دروغ‌گويي اوباما را تيتر كردند. روزنامه "دارالحياه" چاپ عربستان نيز تأكيد رهبر معظم انقلاب را بر جهاد اقتصادي تيتر كرد اما سعي داشت با آوردن مطالبي چون سخنان اوباما ضد ايران و برخي اخبار حاشيه‌اي، به نوعي سخنان رهبر معظم انقلاب را تحت تأثير قرار دهد. پايگاه "مصراوي" هم نوشت: "رهبر جمهوري اسلامي ايران در پيامي تلويزيوني به مناسبت عيد نوروز از انقلابيون در كشورهاي اسلامي حمايت كرد". مصراوي افزود: "رهبر ايران در پيام خود تأكيد كرد كه هدف دشمنان از تحريم‌ها ضد ايران، ايجاد ضربه به پيشرفت و جلوگيري از حركت شتابنده ملت بود اما آرزوي آنها تحقق نيافت". اين پايگاه همچنين ابراز داشت كه آيت‌الله خامنه‌اي از طرح هدفمندي يارانه‌ها كه دولت احمدي‌نژاد به اجرا گذاشته است، حمايت كرد و گفت كه اين امر، گامي مهم در عرصه اصلاح اقتصادي است. خبرگزاري "سانا" هم به دعوت رهبر ايران از مردم و همه مسئولان براي فعاليت بيشتر در عرصه اقتصادي اشاره كرد و نوشت: "آيت‌الله خامنه‌اي خطاب به مردم ايران تأكيد كرد كه كشورشان در مسير پيشرفت و توليد گام برمي‌دارد و اين مسير بايد به شكل جدي‌تري دنبال شود". "اسلام آن‏لاين" نيز عنوان "عام الجهاد" (سال جهاد) را براي مطلب خود انتخاب كرد و سخنان رهبر معظم انقلاب را درباره مسائل اقتصادي و نيز مباحث مربوط به حوادث منطقه پوشش داد. * سخنان رهبر معظم انقلاب در حرم مطهر رضوي(ع) و اما سخنان ولي امر مسلمين جهان در جمع زائران و مجاوران بارگاه ملکوتي ثامن‌ الحجج عليهم السّلام در مشهد مقدس نيز در رسانه‌هاي منطقه و جهان بازتاب داشت كه رسانه‌ها به‌طور خاص، تحليل ايشان را درباره حوادث منطقه و ادعاي رئيس جمهور آمريكا در حمايت از مردم ايران منعكس كردند. روزنامه "الرأي" چاپ اردن در اين‌باره از قول رهبر معظم انقلاب نوشت: "اوباما در ادعاي خود مبني بر حمايت از مردم ايران دروغ ‌مي‌گويد و شكست‌هاي واشنگتن در منطقه ادامه خواهد يافت". اين روزنامه همچنين به سخنان رهبر معظم انقلاب در حمايت ايران از جنبش‌هاي انقلابي در منطقه كه شعار اسلام و آزادي سر مي‌دهند، اشاره كرد و ادامه داد: "رهبر ايران اعلام كرد كه در حمايت خود از انقلاب‌هاي مردمي در منطقه، به شيعي يا سني بودن آنها كاري ندارد". هشدار رهبر معظم انقلاب درباره تلاش آمريكا براي بهره‌برداري از انقلاب‌هاي منطقه، از ديگر نكاتي بود كه مورد توجه اين روزنامه اردني قرار گرفت. "سي‌ان‌ان عربي" در خصوص سخنان رهبر معظم انقلاب در مشهد مقدس گزارش داد: "رهبر ايران در سخنان خود، انتقادات تند و مستقيمي را متوجه عربستان سعودي نمود و آنها را به دخالت نظامي در بحرين متهم كرد و اظهار داشت كه دخالت نظامي سعودي‌ها اشتباه بزرگي است". سي‌ان‌ان همچنين با استفاده از تعبيري كنايه‌آميز گفت: "رهبر ايران سعي كرد تا جنبه قومي و مذهبي در حركت مخالفان بحريني را منتفي بداند". اين رسانه آمريكايي بدون توجه به حضور اهل سنت در حركت‌هاي اعتراضي به آل‌خليفه در بحرين، تلاش كرد اين اعتراضات را مختص شيعيان وانمود كند و ادامه داد: "رهبر ايران تأكيد كرد كه حمايت كشورش از شيعيان بحرين به دليل مسائل مذهبي نيست". روزنامه كويتي "السياسة" نيز پشتيباني ايران از جنبش‌هاي انقلابي منطقه را تيتر كرد و با اشاره به تحليل رهبر معظم انقلاب درباره سياست‌هاي آمريكا در منطقه نوشت: "آمريكا تا آخرين لحظه از ديكتاتورهاي سقوط‏يافته در منطقه حمايت مي‌كرد". پايگاه "القناة" نيز بيانات رهبر معظم انقلاب درباره دروغ‌گويي آمريكا در حمايت از مردم ايران را مورد توجه قرار داد و از قول ايشان نوشت: "آمريكايي‌ها ادعا مي‌كنند كه مخالف ديكتاتوري هستند و از مردم حمايت مي‌كنند اما در ادعاي خود صادق نيستند و دروغ مي‌گويند". اين پايگاه همچنين در بخش ديگري از خبر خود اشاره كرد: جمهوري اسلامي ايران به‏خلاف حرف و حديث‌هايي كه درباره وجود مخالفين و معترضين مطرح است، در حال برگزاري جشن‌هاي نوروزي است. پايگاه "الوفد" هم در خبر خود درباره سخنراني رهبر معظم انقلاب در مشهد مقدس نوشت: "شكست‌هاي پي‌درپي آمريكا ادامه خواهد يافت". اين پايگاه افزود: "رهبر ايران حركت جديد در منطقه را حركت اسلامي و با اهداف اسلامي دانست و تأكيد كرد كه اين حركت، طبق وعده الهي پيروز خواهد شد". الوفد همچنين از قول رهبر معظم انقلاب نوشت: "فشارها و تهديدات غرب ضد ايران همواره وجود داشته است اما مسئولان جمهوري اسلامي ايران نه‎تنها در برابر اين فشارها عقب‌نشيني نكردند بلكه هر سال بر توان و امكانات هسته‌اي كشور افزودند". روزنامه كويتي "السياسة" نيز پشتيباني ايران از جنبش‌هاي انقلابي منطقه را تيتر كرد و با اشاره به تحليل رهبر معظم انقلاب درباره سياست‌هاي آمريكا در منطقه نوشت: "آمريكا تا آخرين لحظه از ديكتاتورهاي سقوط‏يافته در منطقه حمايت مي‌كرد". پايگاه "اليوم ‌السابع" نيز خبر خود را به سخنان رهبر معظم انقلاب درباره بحرين و انتقاد از عربستان سعودي اختصاص داد. پايگاه "سبق" نيز كه در برابر حمله نظامي عربستان به مردم بي‌دفاع بحرين و كشتار آنها توسط نيروهاي سعودي سكوت كرده بود، انتقاد لفظي رهبر ايران از اقدام نظامي عربستان را خروج از اصول روابط بين‌الملل دانست و نوشت: "رهبر ايران اتهامات مستقيمي را متوجه عربستان كرد و اين كشور را متهم به دخالت نظامي در بحرين نمود!". رسانه‌هايي چون خبرگزاري "شين‌هوا" و خبرگزاري "فرانسه" نيز به‌طور مشروح، بيانات رهبر معظم انقلاب در مشهد مقدس را پوشش دادند و مباحثي چون محكوميت حمله نظامي به ليبي و دروغ‌گويي اوباما را تيتر كردند. انتهاي پيام/ز*

منبع فارس نیوز

شعار امسال؛ تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی

رهبر معظم انقلاب در پيام به مناسبت حلول سال 91 تاکید کردند؛
شعار امسال؛ تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی (۱۳۹۱/۰۱/۰۱ - ۰۸:۴۵)
حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در پيامی به مناسبت حلول سال 91، مجاهدت اقتصادی و حضور جهادگونه ملت ایران در عرصه های اقتصادی را یک ضرورت دانستند و خاطر نشان کردند: بخش مهمی از جهاد اقتصادی مسئله‏ ى تولید ملی است که اگر ملت با همت، عزم و آگاهی و با همراهی  برنامه ریزی درست مسئولان بتواند مشکل تولید داخلی را حل کند بدون تردید بر چالشهایی که دشمن ایجاد می کند غلبه خواهد کرد.
ایشان با دعوت از همه دست اندرکاران اقتصادی و آحاد ملت برای حرکت به سوی رونق تولید داخلی در سال جدید تولیدملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی را به عنوان شعار سال ۹۱ معرفی کردند.
متن پيام به شرح زیر است:


بسم ‏اللَّه ‏الرّحمن ‏الرّحيم‏
يا مقلّب القلوب و الأبصار يا مدبّر اللّيل و النّهار يا محوّل الحول و الأحوال حوّل حالنا الى احسن الحال.
اللّهمّ كن لوليّك الحجّة بن الحسن صلواتك عليه و على ءابائه فى هذه السّاعة و فى كلّ ساعة وليّا و حافظا و قائدا و ناصرا و دليلا و عينا حتّى تسكنه ارضك طوعا و تمتّعه فيها طويلا.
اللّهمّ اعطه فى نفسه و ذريّته و شيعته و رعيّته و خاصّته و عامّته و عدوّه و جميع اهل الدّنيا ما تقرّ به عينه و تسرّ به نفسه.
 تبريك عرض ميكنم عيد نوروز و فرا رسيدن سال نو را به همه‏ ى هم ‏ميهنان عزيز در سراسر كشور، و به همه ‏ى ايرانيانى كه در هر نقطه‏اى از دنيا سكونت دارند، و به همه ‏ى ملتهائى كه عيد نوروز را گرامى ميدارند؛ بالخصوص تبريك عرض ميكنم به خانواده‏ هاى عزيز شهيدان، به جانبازان، به خانواده‏ هاشان، به همه ‏ى ايثارگران، به همه‏ ى فعالان عرصه‏ هاى مختلف. آرزو ميكنم  و دعا ميكنم كه خداوند متعال براى ملت ايران بهروزى، شادى، نشاط و دلِ خوش در اين سال جديد مقدر بفرمايد و بدخواهان اين ملت را در اهدافشان، در تلاشهاشان ان‏شاءاللَّه ناكام كند.
 سالى كه گذشت - سال 90 - يكى از سالهاى پرحادثه در سطح جهان و در منطقه و در كشور ما بود. آنچه كه در مجموع انسان مشاهده ميكند، اين است كه اين حوادث بر روى هم به سود ملت ايران و در راه كمك به هدفهاى آن، تمام شده است. آن كسانى كه اهداف بدخواهانه‏اى درباره ‏ى ملت ايران و ايران و ايرانى در سر مي پرورانند، در كشورهاى غربى دچار مشكلات گوناگون هستند. در سطح منطقه، ملتهائى كه جمهورى اسلامى از آنها همواره حمايت كرده است، به هدفهاى بزرگى دست پيدا كرده‏اند؛ ديكتاتورهائى به زير كشيده شدند؛ قانونهاى اساسىِ مبتنى بر اسلام در كشورهائى تصويب شد؛ دشمن درجه‏ى يك امت اسلامى و ملت ايران - يعنى رژيم صهيونيستى - در محاصره قرار گرفت. در داخل كشور، به معناى حقيقى كلمه، سال 90، سال بروز اقتدار ملت ايران بود. در جنبه ‏ى سياسى، ملت ايران در اين سال، چه در راهپيمائى بيست و دوى بهمن، چه در انتخابات دوازدهم اسفند، آنچنان حضورى از خود نشان داد و آنچنان شاخصى را براى اقتدار ملى در تاريخ منطقه ثبت كرد كه نظير آن را در گذشته كمتر داشتيم.
 با وجود اين ‏همه دشمنى، اين‏همه تبليغات، اين‏ همه تهاجمهاى خصمانه و بدخواهانه، ملت ايران در طول اين سال، با همه ‏ى وجود توانست حضور خود را در صحنه، نشاط خود را، آمادگى خود را در عرصه ‏هاى گوناگون علمى و اجتماعى و سياسى و اقتصادى نشان بدهد و اثبات كند. بحمداللَّه سالى بود كه با همه ‏ى سختى ‏ها، داراى دستاوردهاى بزرگى بود. همچنان كه قبلاً عرض شده است، شرائط، شرائط بدر و خيبر بود؛ يعنى شرائط قبول چالشها و دشوارى‏ها و غلبه‏ ى بر آنها.
 همان طورى كه اولِ سال گذشته اعلام شد، سال 90، سال جهاد اقتصادى بود. اگرچه هوشمندان و آگاهان ميدانستند كه اين نام و اين جهتگيرى و شعار براى سال 90 يك امر لازم است، اما بعد تلاشهاى دشمنان در اين سال هم همين را اثبات كرد و نشان داد. دشمنان ما از اوائل سال، حركت خصمانه‏ ى خودشان را در عرصه ‏ى اقتصادى نسبت به ملت ايران آغاز كردند؛ اما ملت ايران، مسئولين، آحاد مردم، دستگاه‏هاى مختلف، با تدبيرهاى هوشمندانه ‏اى توانستند با اين تحريمها مقابله كنند و مواجهه‏ ى آنها تا حدود زيادى توانست اثر اين تحريمها را خنثى كند و حربه‏ ى دشمن را كُند كند. سال 90، سال فعاليتهاى بزرگ علمى بود؛ كه من ان‏شاءاللَّه در فرصت سخنرانى، برخى از پيشرفتهاى علمى و اقتصادى و تلاشهاى گوناگون را براى ملت عزيزمان شرح خواهم داد. سال 90 سالى بود پر چالش، و سالى بود پر نشاط، و سالى بود كه ملت ايران به فضل الهى توانست بر چالشهاى موجود غلبه كند.
 ما امسال سال ديگرى را در پيش داريم كه به اميد خدا و با توكل بر پروردگار، باز ملت ايران با فعاليت خود، با تلاش خود، با هوشمندى خود در اين سال خواهد توانست پيشرفتهاى زيادى را براى خود به ارمغان بياورد. به تشخيص من، بر طبق گزارشها و مشاوره ‏ى با افراد مطلع و آگاه، به اين نتيجه ميرسيم كه عرصه‏ ى چالش مهم در همين سال جارى - كه اين سال، امروز و از اين ساعت شروع ميشود - عرصه ‏ى اقتصادى است. جهاد اقتصادى چيزى نيست كه تمام‏ شدنى باشد. مجاهدت اقتصادى، حضور جهادگونه در عرصه‏هاى اقتصادى، براى ملت ايران يك ضرورت است.
 من امسال تقسيم ميكنم مسائل مربوط به جهاد اقتصادى را. يك بخش مهم از مسائل اقتصادى برميگردد به مسئله‏ ى توليد داخلى. اگر به توفيق الهى و با اراده و عزم راسخِ ملت و با تلاش مسئولان، ما بتوانيم مسئله ‏ى توليد داخلى را، آنچنان كه شايسته‏ ى آن است، رونق ببخشيم و پيش ببريم، بدون ترديد بخش عمده‏اى از تلاشهاى دشمن ناكام خواهد ماند. پس بخش مهمى از جهاد اقتصادى، مسئله ‏ى توليد ملى است. اگر ملت ايران با همت خود، با عزم خود، با آگاهى و هوشمندى خود، با همراهى و كمك مسئولان، با برنامه‏ريزىِ درست بتواند مشكل توليد داخلى را حل كند و در اين ميدان پيش برود، بدون ترديد بر چالشهائى كه دشمن آن را فراهم كرده است، غلبه‏ ى كامل و جدى پيدا خواهد كرد. بنابراين مسئله ‏ى توليد ملى، مسئله‏ ى مهمى است.
 اگر ما توانستيم توليد داخلى را رونق ببخشيم، مسئله ‏ى تورم حل خواهد شد؛ مسئله‏ ى اشتغال حل خواهد شد؛ اقتصاد داخلى به معناى حقيقى كلمه استحكام پيدا خواهد كرد. اينجاست كه دشمن با مشاهده ‏ى اين وضعيت، مأيوس و نااميد خواهد شد. وقتى دشمن مأيوس شد، تلاش دشمن، توطئه ‏ى دشمن، كيد دشمن هم تمام خواهد شد.
 بنابراين همه‏ ى مسئولين كشور، همه ‏ى دست‏اندركاران عرصه‏ ى اقتصادى و همه‏ ى مردم عزيزمان را دعوت ميكنم به اين كه امسال را سال رونق توليد داخلى قرار بدهند. بنابراين شعار امسال، «توليد ملى، حمايت از كار و سرمايه‏ ى ايرانى» است. ما بايد بتوانيم از كارِ كارگر ايرانى حمايت كنيم؛ از سرمايه‏ ى سرمايه ‏دار ايرانى حمايت كنيم؛ و اين فقط با تقويت توليد ملى امكان‏ پذير خواهد شد. سهم دولت در اين كار، پشتيبانى از توليدات داخلىِ صنعتى و كشاورزى است. سهم سرمايه ‏داران و كارگران، تقويت چرخه‏ ى توليد و اتقان در كار توليد است. و سهم مردم - كه به نظر من از همه ‏ى اينها مهمتر است - مصرف توليدات داخلى است. ما بايد عادت كنيم، براى خودمان فرهنگ كنيم، براى خودمان يك فريضه بدانيم كه هر كالائى كه مشابه داخلى آن وجود دارد و توليد داخلى متوجه به آن است، آن كالا را از توليد داخلى مصرف كنيم و از مصرف توليدات خارجى بجد پرهيز كنيم؛ در همه ‏ى زمينه ‏ها: زمينه ‏هاى مصارف روزمرّه و زمينه ‏هاى عمده ‏تر و مهمتر. بنابراين ما اميدوار هستيم كه با اين گرايش، با اين جهتگيرى و رويكرد، ملت ايران در سال 91 هم بتواند بر توطئه‏ ى دشمنان، بر كيد و مكر بدخواهان در زمينه ‏ى اقتصادى فائق بيايد.
 از خداوند متعال درخواست ميكنيم كه ملت ايران را در اين صحنه و در همه‏ى صحنه‏ها موفق و مؤيد بدارد. روح امام بزرگوار را شاد و از ما راضى كند. ارواح طيبه‏ى شهيدان عزيز ما را با اوليائشان محشور فرمايد.
 والسّلام عليكم و رحمةاللَّه و بركاته‏

پيام نوروزی ۱۳۹۱ رهبر معظّم انقلاب اسلامي«مدظلّه‌العالي» (۱۳۹۱/۰۱/۰۱ - ۰۸:۴۵)

پيام نوروزی ۱۳۹۱ رهبر معظّم انقلاب اسلامي«مدظلّه‌العالي» (۱۳۹۱/۰۱/۰۱ - ۰۸:۴۵)
 
بسم ‏اللَّه ‏الرّحمن ‏الرّحيم‏
يا مقلّب القلوب و الأبصار يا مدبّر اللّيل و النّهار يا محوّل الحول و الأحوال حوّل حالنا الى احسن الحال.
اللّهمّ كن لوليّك الحجّة بن الحسن صلواتك عليه و على ءابائه فى هذه السّاعة و فى كلّ ساعة وليّا و حافظا و قائدا و ناصرا و دليلا و عينا حتّى تسكنه ارضك طوعا و تمتّعه فيها طويلا.
اللّهمّ اعطه فى نفسه و ذريّته و شيعته و رعيّته و خاصّته و عامّته و عدوّه و جميع اهل الدّنيا ما تقرّ به عينه و تسرّ به نفسه.
 تبريك عرض ميكنم عيد نوروز و فرا رسيدن سال نو را به همه‏ ى هم ‏ميهنان عزيز در سراسر كشور، و به همه ‏ى ايرانيانى كه در هر نقطه‏اى از دنيا سكونت دارند، و به همه ‏ى ملتهائى كه عيد نوروز را گرامى ميدارند؛ بالخصوص تبريك عرض ميكنم به خانواده‏ هاى عزيز شهيدان، به جانبازان، به خانواده‏ هاشان، به همه ‏ى ايثارگران، به همه‏ ى فعالان عرصه‏ هاى مختلف. آرزو ميكنم  و دعا ميكنم كه خداوند متعال براى ملت ايران بهروزى، شادى، نشاط و دلِ خوش در اين سال جديد مقدر بفرمايد و بدخواهان اين ملت را در اهدافشان، در تلاشهاشان ان‏شاءاللَّه ناكام كند. 
 سالى كه گذشت - سال 90 - يكى از سالهاى پرحادثه در سطح جهان و در منطقه و در كشور ما بود. آنچه كه در مجموع انسان مشاهده ميكند، اين است كه اين حوادث بر روى هم به سود ملت ايران و در راه كمك به هدفهاى آن، تمام شده است. آن كسانى كه اهداف بدخواهانه‏اى درباره ‏ى ملت ايران و ايران و ايرانى در سر مي پرورانند، در كشورهاى غربى دچار مشكلات گوناگون هستند. در سطح منطقه، ملتهائى كه جمهورى اسلامى از آنها همواره حمايت كرده است، به هدفهاى بزرگى دست پيدا كرده‏اند؛ ديكتاتورهائى به زير كشيده شدند؛ قانونهاى اساسىِ مبتنى بر اسلام در كشورهائى تصويب شد؛ دشمن درجه‏ى يك امت اسلامى و ملت ايران - يعنى رژيم صهيونيستى - در محاصره قرار گرفت. در داخل كشور، به معناى حقيقى كلمه، سال 90، سال بروز اقتدار ملت ايران بود. در جنبه ‏ى سياسى، ملت ايران در اين سال، چه در راهپيمائى بيست و دوى بهمن، چه در انتخابات دوازدهم اسفند، آنچنان حضورى از خود نشان داد و آنچنان شاخصى را براى اقتدار ملى در تاريخ منطقه ثبت كرد كه نظير آن را در گذشته كمتر داشتيم.
 با وجود اين ‏همه دشمنى، اين‏همه تبليغات، اين‏ همه تهاجمهاى خصمانه و بدخواهانه، ملت ايران در طول اين سال، با همه ‏ى وجود توانست حضور خود را در صحنه، نشاط خود را، آمادگى خود را در عرصه ‏هاى گوناگون علمى و اجتماعى و سياسى و اقتصادى نشان بدهد و اثبات كند. بحمداللَّه سالى بود كه با همه ‏ى سختى ‏ها، داراى دستاوردهاى بزرگى بود. همچنان كه قبلاً عرض شده است، شرائط، شرائط بدر و خيبر بود؛ يعنى شرائط قبول چالشها و دشوارى‏ها و غلبه‏ ى بر آنها.
 همان طورى كه اولِ سال گذشته اعلام شد، سال 90، سال جهاد اقتصادى بود. اگرچه هوشمندان و آگاهان ميدانستند كه اين نام و اين جهتگيرى و شعار براى سال 90 يك امر لازم است، اما بعد تلاشهاى دشمنان در اين سال هم همين را اثبات كرد و نشان داد. دشمنان ما از اوائل سال، حركت خصمانه‏ ى خودشان را در عرصه ‏ى اقتصادى نسبت به ملت ايران آغاز كردند؛ اما ملت ايران، مسئولين، آحاد مردم، دستگاه‏هاى مختلف، با تدبيرهاى هوشمندانه ‏اى توانستند با اين تحريمها مقابله كنند و مواجهه‏ ى آنها تا حدود زيادى توانست اثر اين تحريمها را خنثى كند و حربه‏ ى دشمن را كُند كند. سال 90، سال فعاليتهاى بزرگ علمى بود؛ كه من ان‏شاءاللَّه در فرصت سخنرانى، برخى از پيشرفتهاى علمى و اقتصادى و تلاشهاى گوناگون را براى ملت عزيزمان شرح خواهم داد. سال 90 سالى بود پر چالش، و سالى بود پر نشاط، و سالى بود كه ملت ايران به فضل الهى توانست بر چالشهاى موجود غلبه كند. 
 ما امسال سال ديگرى را در پيش داريم كه به اميد خدا و با توكل بر پروردگار، باز ملت ايران با فعاليت خود، با تلاش خود، با هوشمندى خود در اين سال خواهد توانست پيشرفتهاى زيادى را براى خود به ارمغان بياورد. به تشخيص من، بر طبق گزارشها و مشاوره ‏ى با افراد مطلع و آگاه، به اين نتيجه ميرسيم كه عرصه‏ ى چالش مهم در همين سال جارى - كه اين سال، امروز و از اين ساعت شروع ميشود - عرصه ‏ى اقتصادى است. جهاد اقتصادى چيزى نيست كه تمام‏ شدنى باشد. مجاهدت اقتصادى، حضور جهادگونه در عرصه‏هاى اقتصادى، براى ملت ايران يك ضرورت است.
 من امسال تقسيم ميكنم مسائل مربوط به جهاد اقتصادى را. يك بخش مهم از مسائل اقتصادى برميگردد به مسئله‏ ى توليد داخلى. اگر به توفيق الهى و با اراده و عزم راسخِ ملت و با تلاش مسئولان، ما بتوانيم مسئله ‏ى توليد داخلى را، آنچنان كه شايسته‏ ى آن است، رونق ببخشيم و پيش ببريم، بدون ترديد بخش عمده‏اى از تلاشهاى دشمن ناكام خواهد ماند. پس بخش مهمى از جهاد اقتصادى، مسئله ‏ى توليد ملى است. اگر ملت ايران با همت خود، با عزم خود، با آگاهى و هوشمندى خود، با همراهى و كمك مسئولان، با برنامه‏ريزىِ درست بتواند مشكل توليد داخلى را حل كند و در اين ميدان پيش برود، بدون ترديد بر چالشهائى كه دشمن آن را فراهم كرده است، غلبه‏ ى كامل و جدى پيدا خواهد كرد. بنابراين مسئله ‏ى توليد ملى، مسئله‏ ى مهمى است.
 اگر ما توانستيم توليد داخلى را رونق ببخشيم، مسئله ‏ى تورم حل خواهد شد؛ مسئله‏ ى اشتغال حل خواهد شد؛ اقتصاد داخلى به معناى حقيقى كلمه استحكام پيدا خواهد كرد. اينجاست كه دشمن با مشاهده ‏ى اين وضعيت، مأيوس و نااميد خواهد شد. وقتى دشمن مأيوس شد، تلاش دشمن، توطئه ‏ى دشمن، كيد دشمن هم تمام خواهد شد.
 بنابراين همه‏ ى مسئولين كشور، همه ‏ى دست‏اندركاران عرصه‏ ى اقتصادى و همه‏ ى مردم عزيزمان را دعوت ميكنم به اين كه امسال را سال رونق توليد داخلى قرار بدهند. بنابراين شعار امسال، «توليد ملى، حمايت از كار و سرمايه‏ ى ايرانى» است. ما بايد بتوانيم از كارِ كارگر ايرانى حمايت كنيم؛ از سرمايه‏ ى سرمايه ‏دار ايرانى حمايت كنيم؛ و اين فقط با تقويت توليد ملى امكان‏ پذير خواهد شد. سهم دولت در اين كار، پشتيبانى از توليدات داخلىِ صنعتى و كشاورزى است. سهم سرمايه ‏داران و كارگران، تقويت چرخه‏ ى توليد و اتقان در كار توليد است. و سهم مردم - كه به نظر من از همه ‏ى اينها مهمتر است - مصرف توليدات داخلى است. ما بايد عادت كنيم، براى خودمان فرهنگ كنيم، براى خودمان يك فريضه بدانيم كه هر كالائى كه مشابه داخلى آن وجود دارد و توليد داخلى متوجه به آن است، آن كالا را از توليد داخلى مصرف كنيم و از مصرف توليدات خارجى بجد پرهيز كنيم؛ در همه ‏ى زمينه ‏ها: زمينه ‏هاى مصارف روزمرّه و زمينه ‏هاى عمده ‏تر و مهمتر. بنابراين ما اميدوار هستيم كه با اين گرايش، با اين جهتگيرى و رويكرد، ملت ايران در سال 91 هم بتواند بر توطئه‏ ى دشمنان، بر كيد و مكر بدخواهان در زمينه ‏ى اقتصادى فائق بيايد. 
 از خداوند متعال درخواست ميكنيم كه ملت ايران را در اين صحنه و در همه‏ى صحنه‏ها موفق و مؤيد بدارد. روح امام بزرگوار را شاد و از ما راضى كند. ارواح طيبه‏ى شهيدان عزيز ما را با اوليائشان محشور فرمايد.
 والسّلام عليكم و رحمةاللَّه و بركاته‏

نوروز از نگاه شريعت

نوروز از نگاه شريعت

 

«يا مُقلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الاَبْصارِ يا مُدَّبِرَ الْلَيْلِ وَ الْنَهارِ يا مُحَوِّلَ الْحَوْلِ وَ الاَحْوالِ حَوِّلْ حالِنا اِلي اَحْسَنِ الْحالِ.»1
«ان شاءاللّه‏ اين عيد سعيد و اين سال نو بر همه مسلمين و ملت شريف ايران بر خواهران، برادران مبارك و مسعود باشد ...
تمام قلوب و تمام ابصار و بصيرت‏ها در دست خداي تبارك و تعالي و يد قدرت اوست. اوست كه تدبير مي‏كند جهان را، ليل و نهار را، و اوست كه قلوب را متحول مي‏كند و بصيرت‏ها را روشن مي‏كند، و اوست كه حالات انسان را متحول مي‏كند و ما آن را در ملت عزيز خودمان در زن و مرد، در كوچك و بزرگ يافتيم. اين تقليب قلوب كه قلب‏ها را از آمال دنيوي و از چيزهايي كه در طبيعت است بريده بشود و به حق تعالي پيوسته بشود و بصيرت‏ها روشن بشود و صلاح و فساد خودشان را به وسيله بصيرت بفهمند، در ملت ما بحمداللّه‏ تا حدود چشمگيري حاصل شده است و من اميدوارم كه در اين سال جديد به اعلا مرتبت خودش برسد.»2

عيدهاي اسلامي

در قرآن كريم مي‏خوانيم: «... اَللّهُمَّ رَبَّنا اَنْزِلْ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ تَكُونُ لَنا عِيْدا ِلاَوَّلِنا وَ اخِرِنا وَ ايَةً مِنْكَ وَ اَرْزُقْنا وَ اَنْتَ خَيْرُ الرّازِقينَ3
خداوندا!، مائده‏اي از آسمان بر ما نازل فرما تا براي اولين و آخرين ما عيد، و نشانه‏اي از جانب تو باشد و به ما روزي عنايت كن كه تو بهترين روزي‏دهنده هستي.»
عيد از ماده «عود» به معني بازگشت گرفته شده و به گفته راغب اصفهاني به معني بازگشت به وضعيت مطلوب گذشته است. و به روزهاي سرور و شادي نيز گفته مي‏شود.4
در اسلام روزهايي، به نام عيد اسلامي اعلام گرديده است كه مهمترين آنها عبارتند از:
اول شوّال؛ عيد فطر
دهم ذيحجّه؛ عيد قربان
هيجدهم ذيحجّه؛ عيد غدير
جمعه؛ عيد محمد(ص)
چرا كه در هر يك به گونه‏اي بازگشت انسان به فطرت توحيدي‏اش مطرح است.
بنابراين: «عيد نه جامه رنگارنگ پوشيدن است كه اين عيد كودكان است، نه شربت و شيريني و غذاهاي متنوع خوردن، كه اين عيد شكمبارگان است، نه به سياحت و تفرّج بي‏محتوي پرداختن، كه اين عيد ولگردان است، نه بي‏بندو باري و هرزگي و عياشي كردن، كه اين عيد بوالهوسان است، نه قاه قاه خنديدين و همديگر را به مسخره گرفتن و به بازي روز گذراندن، كه اين عيد غافلان است، نه تاب خوردن و سبزه روياندن و سفره هفت‏سين چيدن و رنج پختن «سمنو» كشيدن، كه اين عيد خرافه‏پرستان است.
هيچ كدام از اينها مفهوم عيد از ديدگاه اسلام نيست، كه عيد اسلامي موفقيت در راه انجام وظيفه است. و تطهير نفس و تصفيه جان و تمرين صبر و استقامت، چون عيد فطر پس از ماه مبارك رمضان.
و عيد، گذشتن از امتيازات است. و رسيدن به هم‏آهنگي و شركت در وحدت بزرگ اسلامي، شكستن غرور و خودخواهي و ترك نازپروريها، سايه‏نشيني‏ها، مشتاقانه نداي حق را لبيك گفتن ... و سرانجام خود را بازيافتن و به خدا رسيدن. چون عيدالضحي پس از دوران سازنده حج.
عيد، چون قطره‏اي به درياي جمع پيوستن است. و از انزوا به در آمدن، گسسته‏ها را بهم بستن و صف صف بهم
* عيد اسلامي موفقيت در راه انجام وظيفه است. و تطهير نفس و تصفيه جان و تمرين صبر و استقامت، چون عيد فطر پس از ماه مبارك رمضان.
پيوستن، پيوند خود را با خدا استوار كردن و دين خود را هر هفته تحكيم بخشيدن، همچون عيد جمعه كه عيد محمد(ص) است».5
برترين عيد، روزي است كه خداوند متعال نعمتش را بر مسلمانان تمام كرد و اركان دين را محكم و استوار نمود، و رسالت را به امامت پيوست، و رهبر آينده مسلمانان را معرفي كرد، و فرزند كعبه را بر فراز منبر امامت نشاند، چون هيجدهم ذيحجه عيد غدير خم.
آن‏گونه كه در روايات آمده است و بعضي از علماي بزرگوار فرمودند6، و در گاهنامه7 تطبيقي سه هزار ساله به روشني مشخص گرديده، آن روز، عيد غدير خم با اول فروردين سال دهم هجري شمسي مطابق بوده است و عيد نوروز نيز به بركت ولايت رنگ الهي به خود گرفت و در بين شيعيان و ايرانيان شهرت و دوام يافت.

بهار طبيعت

بي‏ترديد، عيد نوروز، عيد طبيعت است، «آغاز بهار و موسم اعتدال طبيعت و لطافت هوا و تعديل شب و روز و رهايي از قساوت زمستان و سردي و سياهي شبهاي ديرپا مي‏باشد.
عيدي همراه با سرود پرندگان و تكبير جنگل و تسبيح باد و ريزش ابر و فرياد رعد و رويش صحراست.
اگر ما خرافات و نقاط منفي و تاريك را از چهره اين عيد بزداييم و بگذاريم همرنگ طبيعت با صفا، باشد و بر جهان مثبت و خداپسندانه‏اش بيفزاييم، در ديد مكتب نيز عيدي عزيز و ارجمند خواهد بود.»8
چنانچه در حديث آمده: هر چيزي بهاري دارد و بهار قرآن ماه مبارك رمضان است.9 از اين‏رو اميرالمؤمنين(ع) مي‏فرمايد: «قرآن را بياموزيد كه بهار دلهاست.»10 يعني جان و روان انسان با تعاليم عالي الهي، شكوفا مي‏شود.
آري عيد واقعي انسان كه برترين مخلوق الهي، و گل سرسبد عالم خلقت است، بازگشت به خويشتن خويش و توجه به مبدأ هستي، و تعليم كتاب سعادتش و در نهايت خود را بازيافتن و به خدا رسيدن است.
و اين عيد اختياري است، و انسان مي‏تواند از هر روز براي خودش عيدي بسازد. اميرالمؤمنين علي(ع) مي‏فرمايد: «كُلّ يَوْمٍ لا يُعْصَي اللّه‏ُ فَهُوَ يَوْمُ عِيدٍ»11 (هر روزي كه خداوند نافرماني نشود آن روز، عيد است). البته آنگونه كه قرآن مي‏فرمايد: از بهار طبيعت و حيات دوباره يافتن گل‏ها و گياهان، سبزه‏ها و درختان، به جنب و جوش آمدن پرندگان و حيوانات طراوت يافتن باغ‏ها و چمن‏زارها، بايد درس رستاخيز و بازگشت به سوي خدا را آموخت:
* عيد، چون قطره‏اي به درياي جمع پيوستن است. و از انزوا به در آمدن، گسسته‏ها را بهم بستن و صف صف بهم پيوستن، پيوند خود را با خدا استوار كردن و دين خود را هر هفته تحكيم بخشيدن، همچون عيد جمعه كه عيد محمد(ص) است.
خداوند متعال مي‏فرمايد: «زمين را جامد و افسرده و بي‏روح و بي‏جنبش مي‏بيني، اما همين كه آب باران بر آن نازل كنيم، به جنبش و حركت درمي‏آيد و فزوني مي‏گيرد، و انواع گياههاي سرورافزا مي‏روياند، اين از آن جهت است كه خدا حق مطلق است و نظام زنده كردن مرده‏ها در قبضه قدرت اوست. و اوست كه بر هر چيزي تواناست.»12

نوروز در گذر تاريخ

نخستين روز از نخستين ماه سال شمسي را نوروز مي‏گويند و ايرانيان در اين روز بزرگترين جشن ملي خود را برگزار مي‏كنند.13 آرياييان در اعصار باستاني دو فصل گرما و سرما داشتند، در هر يك از اين دو فصل جشني برپا مي‏داشتند كه هر دو آغاز سال نو به شمار مي‏رفت؛ اولي را نوروز و دومي را مهرگان مي‏ناميدند.14
هر چند در دربار نخستين خلفاي اسلامي به نوروز اعتنايي نمي‏شد15، ولي خلفاي بعدي اموي دوباره نوروز را گرامي داشتند و براي افزودن درآمد خود، هداياي نوروز را باب كردند.16 و با ظهور «ابومسلم خراساني» و روي كار آمدن خلافت عباسي و نفوذ برمكيان و ديگر وزراي ايراني و تشكيل سلسله‏هاي طاهريان و صفاريان، جشن‏هاي ايران بار ديگر رونق يافت.17
با آنكه بسياري از سنت‏هاي ايرانيان بعد از ظهور اسلام در ايران از بين رفت و سنت‏هاي اسلامي جاي آنها را گرفت، اما عيد نوروز كم و بيش در ميان آنها باقي ماند. شايد مصادف شدن روز غدير خم در سال دهم هجري با عيد نوروز در آن بي‏تأثير نباشد.
علي كاظمي در مقدمه ترجمه كتاب سيد عبدالرضا حسيني شهرستاني به نام «نوروز در اسلام» نگاشته است: «با توجه به رواياتي كه در باره نوروز رسيده است18، معلوم مي‏شود، نوروز پيش از اسلام روزي مورد توجه پيامبران و رهبران الهي بوده است و از ابتدا شادي و سروري كه در اين روز مي‏شده است به خاطر امور معنوي و حوادث مذهبي كه در اين روز اتفاق افتاده بوده است، ... ولي همان‏گونه كه در اثر مرور زمان بسياري از واقعيت‏ها وارونه شده و بسياري از حقايق تحريف گرديده، نوروز هم به صورت يك روز ملي و باستاني درآمده، شادي و سرور آن نيز به حساب امور مادي گذاشته شده است ...»
نوروز از جمله دستاويزهايي بوده است كه سلاطين از آن بهره‏برداري كرده‏اند.
* برترين عيد، روزي است كه خداوند متعال نعمتش را بر مسلمانان تمام كرد و اركان دين را محكم و استوار نمود.
جمشيد پادشاه بزرگ ايران باستان به همين منظور و به خاطر استفاده از همين فرصت، تاجگذاري خود را در روز نوروز انجام مي‏دهد، و حتما تبليغاتي هم به راه مي‏انداختند كه امروز، روز پيمان خلافت الهي است و مردم را دعوت مي‏كردند كه بيايند و با آوردن هداياي نوروزي با نماينده خدا بيعت كنند و تاجگذاري او را تبريك بگويند. با اين مقدمه، پاسخ اين سؤال؛ كه چرا اعراب نوروز را ضايع ساختند؟ نيز روشن مي‏شود:
در روايت معلي بن‏حنيس از حضرت امام صادق(ع) اشاره به همين حقيقت است. «... اين روز از روزهاي ماست و از روزهاي شيعيان ما به شمار مي‏رود، كه ايرانيان آن را حفظ كرده، و شما عرب‏ها آن را ضايع ساخته‏ايد.
اعراب به پيروي از دستگاه خلافت بني‏اميه و بني‏عباس چون نوروز را روز ولايت و خلافت الهي مي‏شناختند، سخت كوشيدند كه اين روز را مخفي كرده، ضايع سازند. و لذا براي لكه‏دار كردن نوروز، اين روز را از بازمانده‏هاي مجوس معرفي كرده‏اند. تا جايي كه مي‏بينيم حضرت امام موسي بن‏جعفر(ع) نيز در مقام تقيه به منصور دوانقي مي‏فرمايد: «از رسم‏هاي فرس است و اسلام آن را از بين برده است ...»19
بعضي افراد اين روايت را دليل بر عدم مشروعيت نوروز گرفته‏اند؛ اما با توجه به روايات معارض، حمل بر تقيه شده است، و بهترين دليل بر عظمت نوروز است و مي‏رساند كه خلفا تا چه اندازه براي از بين بردن نوروز مي‏كوشيده‏اند و پس از يك دوره تبليغات خلفا كه نوروز كاملاً مسخ و در افكار عمومي مسلمين از سنت‏هاي مجوس معرفي شده، اينك منصور دوانقي حضرت موسي بن‏حعفر(ع) را در اين روز وادار به جلوس مي‏كند تا از طرفي (مانند مأمون) براي خود موفقيت كسب كند و از طرفي حضرت را در معرض اعتراضات اعراب قرار دهد ... به هر حال شكي نيست در اينكه از نظر اهل بيت(ع) نوروز از روزهاي مهم مذهبي معرفي شده و تجليل آن البته با آداب و رسومي كه در روايات بيان شده است، بسيار پسنديده مي‏باشد. روزه گرفتن، نماز خواندن، شكر نعمت ولايت بجا آوردن، تجديد بيعت با رهبران الهي و به زيارت مؤمنين و علماي ربّاني رفتن.
اينها خلاصه اعمالي است كه مسلمان‏ها در نوروز، به عنوان روز ولايت و روز پيروزي حق و عدالت انجام مي‏دهد.20

نوروز در روايات

بخشي از مضامين روايات در مباحث گذشته، بيان گرديد، در اين فرصت متن بعضي را مورد توجه قرار مي‏دهيم.

1 ـ آداب نوروز

«روَيَ الْمُعَلَّي بن‏خُنَيس عَنْ مَوْلانا الصادِقِ(ع) في يَوْمِ النَيْروزُ: وَ اِذا كانَ يَوْمُ النَيروزِ فَاغْتَسِلْ وَ الْبِسْ اَنْظَفَ ثِيابِكَ وَ تُطَيَّبْ بِاَطْيَب طيبِكَ وَ تَكُونُ صائِما ذلِكَ الْيَوْمَ ...
معلي بن‏خنيس به نقل از امام صادق(ع) در باره نوروز مي‏گويد: هنگام نوروز غسل كن، پاكيزه‏ترين لباس‏هايت را بپوش به خوشبوترين چيزها خود را خوشبو نما و در آن روز، روزه باش.
در دنباله روايت، دستور چهار ركعت نماز و سجده شكر و دعاي مخصوص در اين روز ذكر شده است.»21 اين حديث مورد استناد بسياري از فقها براي استحباب غسل و روزه و نماز در روز نوروز قرار گرفته است. صاحب وسايل اين روايت را دو سه مورد نقل كرده است.22 صاحب جواهرالكلام، همين روايت را از مصباح و مختص آن نقل كرده و مستند استحباب اين اعمال در روز نوروز دانسته است.23 و مرحوم علامه مجلسي در زادالمعاد مي‏فرمايد: به اسانيد معتبره از معلّي بن‏خنيس كه از خواص حضرت امام صادق(ع) بوده (اين روايت) منقول است.24
* عيد نوروز نيز به بركت ولايت رنگ الهي به خود گرفت و در بين شيعيان و ايرانيان شهرت و دوام يافت.

2 ـ روز پيمان با خدا

علامه مجلسي مي‏گويد: در بعضي از كتب معتبره ديدم كه: معلي بن‏خنيس مي‏گويد: روز عيدي خدمت امام صادق(ع) رفتم. پرسيد: اين روز را مي‏شناسي؟ گفتم: روزي است كه عجم آن را بزرگ مي‏شمرند و در آن به يكديگر هديه مي‏دهند. حضرت فرمود: قسم به بيت عتيق كه در مكه است، اين نيست مگر به جهت موضوعي قديمي كه براي تو تفسير مي‏كنم ... نوروز، روزي است كه خداوند از بندگان پيمان گرفت و آن اولين روزي است كه خورشيد كرد. و بادها وزيدن گرفت، كشتي نوح(ع) بر كوه «جودي» قرار گرفت و خداوند كساني را كه از خانه خارج شده بودند، زنده نمود ... و پيامبر اسلام(ص) به اصحاب امر فرمود: «با علي(ع) به عنوان امارت مؤمنين بيعت كنند ... و هيچ روزي نوروز نيست مگر اينكه در آن روز انتظار فرج داريم، زيرا نوروز از روزهاي ما و روزهاي شيعيان ماست، عجم آن را حفظ كرد و شما آن را تضييع نموديد ...»25
احمد بن‏فهد در كتاب مهذّب البارع نظير اين روايت را آورده است.

3 ـ روز ولايت

«معلي بن‏خنيس عن الصادق(ع): ان يوم النيروز هو اليوم الذي اخذ فيه النبي(ص) لاميرالمؤمنين(ع) العهد بغدير خم فَاَقروّا له بالولاية فَطوبي لِمَن ثبت عليها و الويل لمن نكثها ...26
نوروز روزي است كه پيامبر(ص) از مردم براي اميرمؤمنان(ع) پيمان ولايت گرفت و مردم آن را پذيرفتند، خوش به حال كسي كه بر آن پيمان ثابت بماند، واي بر كسي كه آن عهد را بشكند ...»

4 ـ برآورده شدن نياز

مفضل بن‏عمر مي‏گويد: امام صادق(ع) در ضمن خبري طولاني فرمود: خداوند به حزقيل وحي فرمود يا حزقيل، اين روز شريف و با ارزش بزرگي است نزد من، و قسم خورده‏ام كه كسي در اين روز، نيازي از من طلب نكند، مگر آنكه برآورده سازم و آن روز نوروز است...27

5 ـ هر روز نوروز

«وَ اُتِيَ عَليُ(ع) بِهَدِيةِ النَيرُوزِ فَقالَ عليه السلام: ما هذا؟ قالُوا: يا اَميرِالمؤمنينَ الْيَوْمُ النَيْروزُ، فَقالَ عليه السلام، اِصْنَعُوا لَنا كُلَّ يَوْمٍ نَيْرُوزا.28
براي علي(ع) هديه نوروزي آوردند، حضرت پرسيد: اين چيست؟ گفتند: اي اميرمؤمنان امروز نوروز است، فرمود: هر روز را براي ما نوروز بسازيد.»

6 ـ هديه نوروزي

ابراهيم كرخي مي‏گويد: از امام صادق(ع) سؤال كردم، در باره مرد ثروتمندي كه روز مهرگان يا نوروز، مردم به او هديه مي‏دهند ولي او در عوض احساني نمي‏كند. امام عليهم السلام فرمود: آيا آنها اهل نماز هستند؟
گفتم: آري.
فرمود: هديه آنها را بايد بپذيرد و او نيز در مقابل‏براي آنها هديه‏اي بفرستد...29

پى‏نوشت‏ها:

1 ـ مفاتيح‏الجنان، محدث قمي، با ترجمه، ص 604.
2 ـ صحيفه نور، چاپ وزارت ارشاد اسلامي، ج 16، ص 87.
3 ـ سوره المائده، آيه / 114.
4 ـ مفردات، راغب اصفهاني، ص 364.
5 ـ پيام انقلاب، ش 27، 23 اسفند 1359، ص 68، از مقاله حجت‏الاسلام محمدحسين بهجتي «شفق»، امام جمعه اردكان.
6 ـ بحارالانوار، علامه مجلسي، چاپ آخوندي، ج 59، ص 131، 123، 119.
7 ـ گاهنامه تطبيقي سه هزار ساله، احمد بيرشك، ص 60.
8 ـ برگرفته از مقاله حجت‏الاسلام محمدحسين بهجتي، پيام انقلاب، ش 27، ص 68.
9 ـ اصول كافي، مكتبي (ره)، ترجمه رسولي محلاتي، ج 4، ص 438. قال الباقر(ع): لِكُلِّ شَي‏ءٍ رَبيعٌ وَ رَبيعُ الْقُرآنِ شَهْرُ رَمَضانِ.
10 ـ ميزان الحكمة، محمدي ري‏شهري، ج 8، ص 74. از نهج‏البلاغه خطبه 110؛ بحار، ج 2، ص 36.
11 ـ نهج‏البلاغه، ترجمه فيض الاسلام، حكمت 420.
12 ـ سوره الحج، آيه / 5.بقيه در صفحه 23
13 و 14 ـ فرهنگ فارسي، محمد معين، ج 4، ص 4840. البته در باره تعيين روز نوروز اقوال ديگري هم هست: تا آنجا كه ابن‏فهد در مهذّب البارع مي‏گويد: نوروز روز بزرگي است اما تعيين آن در روزهاي سال مشكل است. النوروز، ص 11.
15 ـ همان، و شايد اعتنا نكردن آنها به نوروز به خاطر اين باشد كه، نمي‏خواستند روز ولايت زنده شود.
16 و 17 ـ همان، ص 4845 و ص 4846.
18 ـ ر.ك به النوروز، في مصادر الفقه و الحديث، مركز المعجم الفقهي، ص 36 و 24 و بحارالانوار، ج 59، ص 91 و 92.
19 ـ مناقب آل ابي‏طالب؛ ابن‏شهرآشوب، ج 4، ص 318 و 319: حُكِيَ اَنَّ الْمَنْصُورَ تَقَدَّمَ اِلي مُوسي بن‏جَعْفَرِ بِالْجُلُوسِ لِلتَّهنِيَةِ فِي يَوْمِ النَيْرُوزِ وَ قَبْضِ ما يُحْمَلُ اِلَيْهِ فَقالَ عليه‏السلام: اِنّي قَدْ فَتَشْتُ الاَخْبارَ عَنْ جَدّي رَسُولِ اللّه‏ِ(ص) فَلَمْ اَجِدُ لِهذا الْعِيدِ خَبَرا وَ اِنَّهُ سنَّةٌ لِلْفُرْسِ وَ مَحاها الاِسْلامُ وَ مَعاذَ اللّه‏َ اَنْ ؟ ما مَحاهُ الاِسْلامُ فَقالَ الْمَنْصُورُ: اِنَّما نَفْعَلُ هذا سياسَةُ لِلْجُنْدِ فَسَئَلتُكَ بِاللّه‏ِ العَظيمِ اِنَّما جَلَسْتَ فَجَلَسَ ...
20 ـ نوروز در اسلام، سيد عبدالرضا حسيني شهرستاني، ترجمه علي كاظمي موموندي، مقدمة، در اين كتاب به اشكالات وارد بر عيد نوروز، به خوبي پاسخ داده شده است.
21 ـ النوروز، في مصادر الفقه و الحديث، ص 7؛ از مصباح المتهجّد، ص 591؛ و علامه مجلسي در زادالمعاد؛ و محدث قمي در مفاتيح‏الجنان، در اعمال ماههاي رومي و اعمال عيد نوروز آورده‏اند.
22 ـ وسايل الشيعه، حر عاملي، ج 2، ص 428 و 96، و ج 5، ص 288، و ج 7، ص 346.
23 ـ جواهرالكلام، محمدحسن نجفي، ج 5، ص 40.
24 ـ مجله نور علم، شماره 20، ص 111.
25 ـ بحارالانوار، ج 59، ص 91.
26 ـ مجله نور علم، ش 20، ص 111.
27 ـ بحارالانوار، ج 59، ص 119.
28 ـ مجله نور علم، ش 20، ص 112. از مستدرك الوسائل، ج 1، ص 471.
29 ـ النوروز، في مصادر الفقه و الحديث، ص 7 به نقل از الفقيه، ج 3، ص 300، و وسايل الشيعه، ج 12، ص 213 و ص 82 به نقل از فهرست ابن‏نديم، و ص 83، از دعائم الاسلام، ج 2، ص 326، نظير اين آمده است.
30 ـ الفروع من الكافي، كليني، ج 5، ص 141 و التهذيب، ج 6، ص 378.

نويسنده:احمد محيطي اردكاني

منبع: پایگاه حوزه

 

نوروز از ديدگاه اسلام

نوروز از ديدگاه اسلام

 

نويسنده:آیت الله محمد محمدي اشتهاردي(رحمت الله علیه)

اشاره:

بهار, فرصتى است, براى تإمل در راز آفرينش و انديشيدن در شإن و جايگاه بهار از نظرگاه دين. در كشور ما نوروز را جشن مى گيرند, و حضور سبز بهار را به همديگر تبريك مى گويند, آيا چنين روزى از نظر اسلام, عيد است؟ و رفتار مسلمانان در اين روز, چگونه بايد باشد؟
در اين فرصت برآنيم تا به بازبينى اين موضوع بپردازيم, و زواياى آن را از نگاه اسلام و امامان معصوم(علیه السلام) مورد بحث قرار دهيم.

نوروز, پيش از اسلام

پيش از اسلام, نخستين روز بهار را عيد و جشن ملى به شمار مى‌آوردند و از آن به ((عيد باستانى)) ياد مى كردند.
به عقيده بعضى نخستين كسى كه از ((نوروز)) تجليل كرد, و آن روز را عيد ملى شمرد, جمشيد بود.(1) جمشيد بر سراسر جهان تسلط يافت, و سرزمين ايران را آباد كرد, و اسباب كارها و امور, در نوروز براى او تكميل و موزون گرديد, از اين رو اين روز, آغاز سال عجم گرديد.(2)
جمشيد پسر تهمورث, از شاهان افسانه اى پيش از تاريخ ايران (قبل از مادها) است. روزى كه او بر تخت سلطنت نشست, اولين روز بهار بود; آن را ((نوروز)) خواند و جشن گرفت. جمشيد مدتى طولانى سلطنت كرد, تا آن كه مغرور شد و خود را خداى جهان ناميد. سرانجام ضحاك با همكارى و هميارى مردم, او را از سلطنت خلع كرد, و روزى در كنار درياى چين او را ديد, و با اره, دو نيمش كرد(3) و به زندگى سلطه جويانه اش پايان داد.
بنا به روايتى, امام صادق(علیه السلام) فرمود: ((نوروز, روزى است كه خداوند از بندگانش پيمان هايى گرفت كه تنها خداى يكتا را بپرستند, و براى او همتا قرار ندهند, و ايمان به رسولان و حجت هاى خدا و امامان(علیه السلام) بياورند, و روزى است كه كشتى نوح(علیه السلام) بر كوه جودى نشست...))(4)
و نيز از آن حضرت نقل شده است كه فرمود: ((نوروز همان روزى است كه ابراهيم خليل(علیه السلام) بت هاى قومش را ـ كه در آن روز براى شركت در مراسم جشن از شهر خارج شده بودند ـ شكست.))(5)
مجوسيان نيز از قديم, به نوروز اهميت مى دادند و در آن روز به همديگر تبريك مى گفتند و براى همديگر هديه مى فرستادند. هم چنين گفته اند: در عصر خلافت اميرمومنان على(ع), مجوسيان چند ظرف نقره كه در آن ((شكر)) ريخته بودند, در نوروز به آن حضرت هديه كردند, آن حضرت هديه آنها را پذيرفت و ((شكر)) ها را بين ياران خود تقسيم كرد, و آن ظروف را به عنوان جزيه (ماليات سرانه آنها) قبول كرد.(6)
بنابر همان روايت امام صادق(ع), حادثه شگفت زنده شدن هزاران نفر از بنى اسرائيل قبل از اسلام ـ به فرمان خدا كه در آيه 243 بقره به آن اشاره شده است ـ در نوروز رخ داده است:(7) كه در يكى از شهرهاى شام, بر اثر رواج بيمارى طاعون, بسيارى مردند. اين بيمارى در حقيقت مجازاتى از طرف خدا براى آنها بود, زيرا رهبر الهى شان آنها را به جهاد با دشمن فرا خوانده بود, ولى آنها سرپيچى كرده بودند. در اين ميان هزاران نفر (طبق پاره اى روايات, ده هزار يا هفتاد هزار يا هشتاد هزار نفر) به بهانه گريز از طاعون, از شهر خارج شدند, و پس از فرار, در خود احساس قدرت و استقلال نمودند و با ناديده گرفتن اراده الهى, و چشم دوختن به عوامل طبيعى, دچار غرور شدند, خداوند آنها را نيز در همان بيابان با همان بيمارى نابود ساخت. ساليانى گذشت, و حضرت حزقيل(علیه السلام) ـ يكى از پيامبران بنى اسرائيل ـ از آن جا عبور مى كرد, و از خدا خواست كه آنها را زنده كند, خداوند دعاى او را اجابت كرد. آن روزى كه آنها زنده شدند, نوروز بود.(8)
از مجموع اين مطالب به دست مىآيد كه نوروز, قبل از اسلام, روز محترم و خاصى بود, و با پيدايى رخدادهايى در آن روز كه غالبا مثبت بوده اند بر اهميت و شهرت آن افزوده شد.

نيكو داشت نوروز پس از اسلام

پس از اسلام نيز طبق پاره اى روايات, از اين روز تجليل شده است. هم چنين بروز رخدادهايى مهم موجب افزايش عظمت و احترام آن شده است.
در حديث ((معلى بن خنيس))(9) از امام صادق(علیه السلام) ـ كه علامه مجلسى مى گويد آن را در كتب معتبر ديده است ـ به چند رخداد بزرگ در نوروز, بعد از اسلام اشاره شده است, از جمله فرمود:
((و هو اليوم الذى نزل فيه جبرئيل على النبى(ص), و هو اليوم الذى حمل فيه رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم) اميرالمومنين(علیه السلام) على منكبه حتى رمى اصنام قريش من فوق البيت الحرام فهشمها, و كذلك ابراهيم, و هو اليوم الذى امر النبى اصحابه ان يبايعوا عليا بامره المومنين, و هو اليوم الذى وجه النبى عليا(علیه السلام) الى وادى الجن يإخذ عليهم البيعه له, و هو اليوم الذى بويع لاميرالمومنين(علیه السلام) فيه البيعه الثانيه, و هو اليوم الذى ظفر فيه باهل النهروان, و قتل ذوالثديه, و هو اليوم الذى يظهر فيه قائمنا و ولاه الامر و هو اليوم الذى يظفر فيه قائمنا بالدجال, فيصلبه على كناسه الكوفه, و ما من يوم نيروز, الا و نحن نتوقع فيه الفرج, لانه من ايامنا و ايام شيعتنا, حفظته العجم, و ضيعتموه إنتم; نوروز روزى است كه:
1ـ جبرئيل بر پيامبر نازل شد;
2ـ پيامبر(ص), على(علیه السلام) را بر دوش خود گرفت, تا على(علیه السلام) بت هاى قريش را از بالاى خانه كعبه فرو ريزد. هم چنين ابراهيم(علیه السلام) در چنين روزى بت ها را شكست;
3ـ پيامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) به اصحاب خود امر كرد (در روز غدير خم) با على(علیه السلام) به عنوان اميرمومنان, بيعت كنند;
4ـ پيامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) على(علیه السلام) را به ((وادى جنيان)) فرستاد, تا از آنها در پذيرش اسلام و پيامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) بيعت بگيرد;
5 ـ در چنين روزى (بعد از مرگ عثمان) براى خلافت حضرت على(علیه السلام) بيعتى دوباره شد;
6ـ در چنين روزى على(علیه السلام) (در عصر خلافتش) در جنگ نهروان بر خوارج پيروز شد, و مخدج ذوالثديه (سردمدار خوارج) را كشت;
7ـ در چنين روزى قائم ما (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و صاحب امر از پرده غيب, آشكار مى شود;
8ـ در چنين روزى قائم ما (عجل الله تعالی فرجه الشریف) بر دجال (طاغوت خودكامه عصر) پيروز مى گردد, و او را در ميدان كناسه كوفه به دار مى كشد;
9ـ هيچ نوروزى بر ما نمى گذرد, مگر اين كه ما در آن روز اميد فرج قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) را داريم, زيرا آن روز, از روزهاى ما و از روزهاى شيعيان ما است, عجم ها آن را پاس داشتند, ولى شما (عرب ها) آن را تباه ساختيد)).(10)
چنان كه گفته آمد پديدار شدن نه رخداد بسيار بزرگ, پس از ظهور اسلام موجب عظمت و پاسداشت نوروز شده است.
عالم بزرگ و مجتهد سترگ, بنيانگذار حوزه علميه نجف اشرف, شيخ طوسى (متوفاى سال 460 هـ.ق) در كتاب ((المصباح المتهجد)) از معلى بن خنيس روايت مى كند كه امام صادق(علیه السلام) فرمود: ((هرگاه نوروز فرا رسيد, در آن روز غسل كن, و پاكيزه ترين لباس ها را بپوش, و با بهترين عطرها خود را خوشبو نما, و در اين روز روزه بگير, و پس از انجام نافله نمازها, و پس از نماز ظهر و عصر, دو نماز دو ركعتى (به نيت نماز نوروز) بخوان; در نماز اول, در ركعت اول پس از حمد, ده بار سوره قدر, و در ركعت دوم پس از حمد, ده بار سوره كافرون را بخوان, و در نماز دوم, در ركعت اول, پس از حمد, ده بار سوره توحيد, و در ركعت دوم پس از حمد, ده بار سوره ناس و سوره فلق را بخوان, و پس از نماز, سجده شكر به جاى آر, و در اين سجده, دعاى زير را بخوان, كه در اين صورت خداوند گناهان پنجاه سال تو (يا پنج سال تو) را (اگر با شرايط باشد) مى بخشد)). آن دعا اين است: ((اللهم صل على محمد و آل محمد, الاوصيإ المرضيين, و على ارواحهم و اجسادهم[ ((...دعا در مفاتيح الجنان, ذكر شده است].
در نوروز اين فراز از دعا را بسيار برخوان: ((يا ذاالجلال والاكرام.))

امام كاظم(علیه السلام) و نقل حديث ناهمگن

محدث خبير, رشيد الدين طبرسى (متوفاى سال 588 هـ.ق) در كتاب ((مناقب)) روايت كرده كه منصور دوانيقى ـ دومين خليفه عباسى ـ از امام كاظم(علیه السلام) تقاضا كرد تا روز نوروز در مجلس جشن او براى تبريك حضور يابد و هدايايى را كه مردم مىآورند بپذيرد. امام كاظم(علیه السلام) اين تقاضا را رد كرد و فرمود: ((انى قد فتشت الاخبار عن جدى رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم) فلم اجد لهذا العيد خبرا, و انه سنه للفرس و محاها الاسلام, و معاذ الله ان نحيى ما محاه الاسلام; همه اخبارى را كه از جدم رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) رسيده است, بررسى كردم, خبرى در اين مورد نيافتم. اين عيد, سنت پارسيان است, اسلام آن را محو كرد. پناه مى برم به خدا از اين كه چيزى را كه اسلام آن را محو نموده, زنده سازم.))
منصور گفت: ((ما اين مراسم را براى سياست و تدبير امور ارتشيان, انجام مى دهيم, تو را به خداى بزرگ سوگند مى دهم, در اين مجلس حضور داشته باش.))
امام كاظم(علیه السلام) ناگزير در آن مجلس حضور يافت, اميران, فرماندهان, سرداران و ارتشيان و مردمان به محضر آن حضرت مىآمدند و تبريك عرض مى كردند, و هدايايى را مىآوردند, خادم منصور آن جا حاضر بود, و آن هدايا را بازبينى مى كرد, در لحظات آخرين, پيرمردى وارد شد و به امام كاظم(علیه السلام) عرض كرد: ((اى پسر دختر رسول خدا! من فقيرى تهى دست هستم, از اين رو چيزى نداشتم هديه بياورم, ولى سه بيت شعرى را كه جدم در سوگ جدت امام حسين(علیه السلام) سروده, به شما هديه مى كنم, و آن سه بيت چنين است:
عجبت لمصقول علاك فرنده
يوم الهياج و قد علاك غبار
و لاسهم نفذتك دون حرائر
يدعون جدك والدموع غزار
الا تقضقضت السهام و عاقها
عن جسمك الاجلال والاكبار;
درشگفتم از آن شمشيرهاى برنده كه تيزى آنها در معركه عاشورا بر پيكر غبار آلودت فرود آمدند, و نيز درشگفتم از آن تيرهايى كه در برابر چشم بانوان حرم, در پيكرت فرو رفتند, در حالى كه آنان, جدت را به مددكارى مى طلبيدند, و سيلاب اشك از ديدگان شان روان بود.
چرا سر و صداى آن تيرها از پيكر مقدس و شكوهمندت دور و پراكنده نشدند؟))
امام كاظم(علیه السلام) به او فرمود: هديه ات را پذيرفتم, بنشين, خداوند به تو بركت دهد. آن گاه امام به خادم فرمود: نزد رئيس (منصور) برو و مجموع اين هدايا را به او گزارش بده, و بپرس كه آنها را چه كنم؟ خادم چنين كرد, سپس به حضور امام كاظم(علیه السلام) بازگشت و گفت: منصور مى گويد: همه آنها را به تو بخشيدم, اختيار آنها با شماست. آن گاه امام كاظم(علیه السلام) همه آن هدايا را به آن پيرمرد بخشيد.(11)
بدين سان, امام كاظم(علیه السلام) هم به منصور و درباريانش فهماند كه ما به هدايا و زرق و برق دنيا دل نبسته ايم, و هم پيرمرد فقير شيعه را ـ كه خاطره امام حسين(علیه السلام) قهرمان و سمبل مبارزه با زورمداران را در كاخ طاغوت, تجديد كرد ـ شادمان ساخت. و بدين گونه كه آن پير با بيان مظلوميت امام حسين(علیه السلام) در چنان روزى ستمگران و طاغوتيان را محكوم نمود.

نوروز در ترازوى نقد

در مجموع مى توان گفت رواياتى كه در شإن نوروز, از امامان معصوم(علیه السلام) به ما رسيده, متعارض است; يعنى بعضى از روايات, آن را ستوده اند و بعضى (مثل روايت مذكور از امام كاظم, عليه السلام) آن را بازمانده دوران جاهليت دانسته اند كه اسلام آن را محو كرده است, ولى بعد از كند و كاو همه جانبه مى توان چنين نتيجه گرفت كه:
1ـ روايات در تإييد و ستايش نوروز بيشتر از روايت يا روايات سرزنش گونه است.
2ـ سيره علماى بزرگ و مراجع تقليد, در شإن نوروز, بيانگر آن است كه نوروز, از روزهاى برجسته و مبارك است, اما اطلاق ((عيد)) براى چنين روزى, از ديدگاه اسلام پذيرفتنى نيست, چرا كه در اسلام به طور رسمى چهار روز عيد است: عيد فطر; عيد قربان; عيد غدير و روز جمعه.
به احتمال قوى, در حديث امام كاظم(علیه السلام) اطلاق عيد بر نوروز مورد سرزنش قرار گرفته است. حضرت امام خمينى (قدس سره) با اين كه در نوروز جلوس داشتند, و تبريك مى گفتند و تبريك ديگران را مى پذيرفتند, و در پيام تلويزيونى خود, دعاى معروف ((يا مقلب القلوب والابصار...)) را مى خواندند, ولى از به كار بردن واژه ((عيد)) براى نوروز امتناع مى ورزيدند.))
حضرت حجت الاسلام والمسلمين رحيميان, يكى از اعضاى دفتر امام مى نويسد: ما روز نوروز به اتاق حضرت امام وارد شديم... امام حدود ساعت نه صبح, با نشاطتر از روزهاى گذشته و متبسم و با قباى نو وارد شدند, و به افراد حاضر كه در مجموع با دكترها پنج نفر بوديم, چند بار مبارك باشد گفتند, سپس خودشان سراغ سكه هاى يك ريالى را گرفتند, و كف دست قرار دادند, افراد حاضر نيز بعد از دست بوسى, هر كدام چند عدد برداشتند, مشابه اين برنامه در نوروز سال هاى ديگر نيز تكرار مى شد.
در عين حال در اواسط فروردين 1362 از سوى دفتر, متنى به منظور پاسخ و تشكر از تمام كسانى كه به مناسبت نوروز و يوم الله 12 فروردين (روز جمهورى اسلامى) براى حضرت امام, تلگراف و پيام تبريك فرستاده بودند, تهيه شده بود, متن مزبور, جهت تصويب, خدمت حضرت امام قرائت گرديد, در متن جمله عيدنوروز آمده بود, حضرت امام فرمودند: كلمه عيد را حذف كنيد.(12)

نظريه علامه مجلسى (رحمت الله علیه)

عالم و محقق و محدث بزرگ, علامه مجلسى(رحمت الله علیه) كه در گردآورى احاديث و اخبار پيامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) و امامان(علیه السلام) و در بررسى آنها مهارت وسيع و عميقى داشت, نوروز را بر اساس روايات ستوده است, و در بيش از بيست مورد در بحارالانوار از ستايش آن سخن به ميان آورده است(13) و پس از ذكر روايت معارض امام كاظم(علیه السلام) ـ كه بيش از اين ذكر شد ـ مى نويسد: ((روايتى كه از امام كاظم(علیه السلام) نقل شده, با روايت معلى بن خنيس, مخالف و معارض است, ولى احاديث معلى بن خنيس در بين اصحاب قوىتر و مشهورتر است, و ممكن است روايت منسوب به امام كاظم(علیه السلام) از روى تقيه بوده, زيرا حديث معلى مشتمل بر امورى است كه از موارد تقيه است (مانند اين كه فرمود: عجم ها عظمت و احترام نوروز را رعايت كردند, ولى شما عرب ها, آن را تباه ساختيد يا مسإله مطرح كردن قائم(عجل الله تعالی فرجه الشریف) و...) از اين رو تبرك جويى به نوروز در عصر خلفا در شهرهاى غير شيعيان, به دليل تقيه انجام نمى شد, يا اين كه منظور از نوروزى كه در حديث معلى بن خنيس آمده, غير از نوروزى است كه در حديث امام كاظم(علیه السلام) آمده است. ))(14)

توضيح نگارنده

نوروز در جامعه ما از قديم داراى دو جنبه است; جنبه مثبت و منفى, و از ديرباز در مورد نوروز, دو گونه عمل مى شده است: بعضى بيشتر به سراغ جنبه هاى منفى, مراسم خرافى و بى اساس, اسراف, سرمستى و شهوت پرستى نوروز رفته اند, و در اين رهگذر بيشترين فسادها و گناهان در اين ايام رخ مى دهد و... قطعا نوروز از اين زاويه, نه تنها مبارك نخواهد بود, بلكه نامبارك و پليد و مايه فحشا و منكرات است, و از اين رو, مورد سرزنش است و از نگاه هر خردمند, نامحمود است, و روايات و گفتار علمايى كه آن را از امور دوران جاهليت دانسته اند, در مورد اين گونه امور منفى است. ولى رواياتى كه بيان گر ستايش نوروز است, بر همين اساس مورد نيكوداشت علماى بزرگ و مراجع تقليد مى باشد, به دليل توجه به مراسم مثبت و جنبه هاى مفيدى است كه در نوروز انجام مى گيرد; مانند نظافت, پوشيدن لباس نو, همگامى با تحولات طبيعت و ايجاد ديگرگونى در خود, و فراگيرى درس خداشناسى و معادشناسى از رويش سبزه در بهار, كه به راستى زمين و زمان, و درختان و هوا و فضا, با طراوت و نشاط بهارى گويى همه جشن گرفته اند و هر كدام به زبانى از ستودگى و نشاط نوروز و آغاز بهار سخن گفته و مبارك باد مى گويند.
بنابراين, نوروز همگام با نسيم بهارى, و شكوفه هاى درختان, و زنده شدن زمين, و جوانه زدن گياهان, و در كنار آن, صله رحم, ديد و بازديد, خانه تكانى, بهداشت و نظافت, و آشتى افرادى كه مدت ها با هم قهر بوده اند و... داراى جهات مثبتى است كه هر خردمندى آن را مى پسندد.

نوروز; رستاخيز طبيعت

نوروز, نخستين روز بهار است, نخستين روز سبزترين فصل سال, سرآغاز زنده شدن زمين و شكوفايى ها و وزيدن نسيم دل انگيز بهارى, و چهچهه مرغان; همه چيز در بهار, نشان گر نشاط و طراوت است و حتى باد شفابخش بهارى نويد زندگى تازه مى دهد, و به گفته مولوى در مثنوى:
گفت: پيغمبر به اصحاب كبار
تن مپوشانيد از باد بهار
آنچه با برگ درختان مى كند
با تن و جان شما آن مى كند
و به گفته سعدى:
كه تواند بدهد ميوه رنگين از چوب
يا كه باشد كه برآرد گل صد برگ از خار
اين همه نقش عجب بر در و ديوار وجود
هر كه فكرت نكند نقش بود بر ديوار
ارغوان ريخته بر درگه خضراى چمن
چشمه هايى كه در او خيره بماند ابصار
كوه و دريا و درختان همه در تسبيح اند
نه همه مستمعان فهم كنند اين اسرار
آفرينش همه تنبيه خداوند دل است
دل ندارد كه ندارد به خداوند اقرار
خبرت هست كه مرغان سحر مى گويند
كآخر اى خفته سر از بالش غفلت بردار
بهار, درس خداشناسى و معادشناسى و تحول و رشد و تكامل است, اگر انسان ها از اين طبيعت زيبا, درس بياموزند, در حقيقت اعتقاد به رستاخيز را آموخته اند, در اين صورت بايد سرآغاز چنان بعثتى را روز برتر ناميد و آن را جشن گرفت.
اگر مراسم نوروز, بر اين اساس پى ريزى گردد, و انسانها خود را همگام و همگون با محتواى دعاى آغاز سال; كه بيان گر تحول و نغمه توحيدى است, سازند كه:
((يا مقلب القلوب و الابصار, يا مدبر الليل و النهار, يا محول الحول والاحوال, حول حالنا الى احسن الحال; اى خداوندى كه گرداننده قلب ها و چشم ها هستى, و تدبير كننده نظم شب و روز مى باشى, اى دگرگون كننده حال و احوال, حال ما را به نيكوترين حال تبديل ساز.)) قطعا نوروز براى آنها پر فايده خواهد بود.
آنان كه طعم توحيد را چشيده اند, در ايام دل انگيز و پرنشاط آغاز بهار به پيروى از امامان(علیه السلام) آياتى از قرآن همچون آيه زير را تلاوت كرده و مفاهيم آن را در اعماق جانشان دريافت مى كنند كه:
((ان فى خلق السموات والارض واختلاف الليل والنهار لايات لاولى الالباب;(15) همانا در خلقت آسمان ها و زمين و آمد و شد شب و روز, قطعا نشانه هايى براى صاحبان انديشه است.))
هرگاه در مراسم نوروز, انسان ها به دنبال چنين مفاهيم سازنده و لذت بخشى بروند, قطعا, چنين روزى مبارك است, ولى اگر از اين ايام سوء استفاده شود و به جاى مراسم سازنده, به خرافات روى آورند, مراسمى; مانند چهارشنبه سورى, سيزده بدر, و يا فال گوش ايستادن... روشن است, كه باطل گرايى, و پناه بردن به امور پوچ و بى اساس, انسان را بى محتوا خواهد كرد, و آلوده نمودن نوروز به امور واهى, از خردورزى, دور است و بايد خط بطلان بر چنين مراسمى كشيد.
اسلام وقتى كه ظهور كرد, در دوران جاهليت مراسمى وجود داشت, اكثر آنها برخلاف عقل, منطق و وجدان بود, خط بطلان بر همه آنها كشيد, ولى مراسمى نيز وجود داشت, مانند تحريم جنگ در چهار ماه (رجب, ذىقعده, ذىحجه و محرم) اين رسم را كه دربرگيرنده امنيت و آرامش است, امضا نمود, رسم دختركشى را مردود دانست, ولى سنت ديه قتل انسان را كه صد شتر بود, امضا كرد.
نوروز, مبارك, ستوده و مورد توجه امامان(علیه السلام) بود, و اختصاصى به ايرانيان ندارد, بلكه براى همه مسلمانان روز جشن و روز شگفت انگيزى است, مشروط بر اين كه با مراسم صحيح و سازنده همراه باشد, و از هرگونه باطل انديشى و گناه, پرهيز گردد.
در اين صورت حتى مى توان آن را ((عيد)) ناميد, بدان دليل كه اميرمومنان على(علیه السلام) فرمود: ((كل يوم لايعصى الله فيه فهو عيد;(16) هر روزى كه در آن روز گناه نشود, آن روز, روز عيد است.))

پى‏نوشت‏ها:

1 ) آقا محمّد مقدّس اصفهاني، الاوائل، ص584.
2 ) علاّمه مجلسي، بحار، ج59، ص141.
3 ) جمعي از دانشمندان و نويسندگان، دائرة المعارف يا فرهنگ و هنر، ص1260.
4 ) بحار، ج59، ص92 و ج11؛ ص342.
5 ) بحار، ج12، ص43. (ماجراي شكستن بت‏ها در عصر نمرود، به دست حضرت ابراهيم، درقرآن‏سوره‏انبياء،آيه58آمده‏است)
6 ) علاّمه مجلسي، بحار، ج41، ص118.
7 ) همان، ج59، ص92.
8 ) علاّمه طبرسي، تفسير مجمع البيان، تفسير قرطبي و آلوسي، تفسير روح البيان، ذيل آيه 243 بقره.
9 ) معلّي بن خُنيس از دوستان و شيفتگان امام صادق(علیه السلام) بود، مرحوم شيخ طوسي(رحمت الله علیه) در شأن او مي‏نويسد: «وَ كانَ مَحْمُودا عِنْدَهُ وَ مَضي عَلي مِنْهاجِهِ؛ معلّي، در محضر امام صادق(علیه السلام) شخص ستوده‏اي بود، و در حالي كه در صراط امام صادق(علیه السلام) بود، از دنيا رفت.» و شيخ بهايي(رحمت الله علیه) مي‏گويد: «اَلْحَقُّ اِنَّ مُعَلّي بن خُنَيس، مَمْدوحٌ جدّا؛ حق اين است كه معلّي بن خُنيس حقيقتا مورد ستايش است.» علاّمه علياري، بهجة الآمال، ج7، ص48) از گفتني‏ها اين كه: داوود بن علي، فرماندار مدينه، به فرمان عبداللّه سفّاح (اوّلين خليفه عبّاسي) معلّي بن خُنيس را دستگير كرد و به او گفت: «فهرست شيعيان را به من بده.» معلّي نام آنها را فاش نساخت، و با قاطعيّت گفت: اگر شيعيان، زير قدم‏هايم باشند، قدمم را برنمي‏دارم، داوود فرمان داد گردن او را زدند، و پيكر مطهّرش را به دار آويختند، هنگامي كه امام صادق(علیه السلام) از شهادت او آگاه شد، فرمود: «قطعا براي داود نفرين مي‏كنم.» امام صادق(علیه السلام) مشغول نماز شد و هنوز سر از سجده بلند نكرده بود كه صداي شيون بلند شد، و گفتند داود بن علي از دنيا رفت... (اقتباس از: محمد بن يعقوب كليني، اصول كافي، ج1، ص512 و 513.)
امام صادق(علیه السلام) به داوود بن علي در مورد كشتن معلّي اعتراض كرد و فرمود: «قَتَلْتَ رَجُلاً مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ؛ تو مردي از اهل بهشت را كشتي.» (علاّمه علياري، بهجة‏الآمال، ج7،ص48)
10 ) علاّمه مجلسي، بحار، ج59، ص92.
11 ) شيخ طوسي، مصباح المتهجّد، ج2، ص591؛ محدث قمي، مفاتيح الجنان، اعمال اوّل ماه و عيد نوروز.
12 ) محمد حسن رحيميان، در سايه آفتاب، ص228 و 227.
13 ) علي رضا برازش، المعجم المفهرس لالفاظ احاديث بحارالانوار، ج26، ص19702.
14 ) علاّمه مجلسي، بحار، ج59، ص100 و 101.
15 ) آل عمران (3) آيه 190.
16 ) سيّد رضي، نهج البلاغه، حكمت 428.

منبع: ماهنامه پاسدار اسلام

 

عید نوروز بر همه مبارک باد.(هفت سين قرآني و محمدي (ص))

هفت سين قرآني و محمدي (ص)


 الف: هفت سين قرآني
 

1-سلام قولا من رب رحيم (يس/58)
 

«از جانب پروردگار [ي] مهربان [به آنان] سلام گفته مي شود»
اين نداي روح افزا و نشاط بخش و مملو از مهر و محبت خدا، چنان روح انسان را در خود غرق مي کند و به او لذت، شادي و معنويت مي بخشد، که به هيچ نعمتي برابر نيست، آري شنيدن نداي محبوب، ندايي آميخته با محبت و آکنده از لطف سر تا پاي بهشتيان را غرق سرور مي کند، که يک لحظه آن برتمام دنيا و آنچه در آن است برتري دارد. از پيامبراکرم صلي الله عليه و آله روايت شده: «درهمان حال که بهشتيان غرق در نعمت هاي بهشتي هستند نوري بر بالاي سرايشان آشکار مي شود؛ نور لطف خداوند که برآنها پرتو افکنده است. پس ندايي بر مي خيزد که «سلام بر شما اي بهشتيان» نظرلطف خداوند چنان بهشتيان را مجذوب مي کند که از همه چيز او غافل مي شوند، و همه نعمت هاي بهشتي را درآن حال به دست فراموشي مي سپارند.

2- سلام علي نوح في العالمين (صافات/79)
 

«درود برنوح در ميان جهانيان»
چه افتخاري ازاين برتر و بالاتر که خداوند بر حضرت نوح عليه السلام، سلام مي فرستد، سلامي که در ميان جهان و جهانيان باقي مي ماند و تا دامنه قيامت گسترده مي شود، سلام خدا توأم با ثناء جميل و ذکر خير بندگانش در قرآن کريم؛ کمتر سلامي به اين گستردگي و وسعت درباره کسي ديده مي شود، به خصوص اينکه لفظ «العالمين» معناي وسيعي دارد که نه تنها همه انسان ها، بلکه عوالم فرشتگان و ملکوتيان را نيز در بر مي گيرد.

3- سلام علي ابراهيم (صافات/109)
 

«درود برابراهيم»
درآيات پيش ازاين آيه، به چگونگي بشارت دادن فرزندي بردبار و پراستقامت بر حضرت ابراهيم، و جريان دستور ذبح اسماعيل - فرزندايشان- و تسليم بودن هر دوي آنها براين امر به ميان آمده است که پس از يادآوري اين قضايا، خداوند مي فرمايد: سلام برابراهيم [آن بنده مخلص و پاک باد.]

4- سلام علي موسي و هارون (صافات/140)
 

«درود برموسي و هارون»
در آيات پيش ازاين آيه، خداوند ضمن آياتي، جريانات حضرت موسي و هارون را نقل مي فرمايد:
- ما اين دو برادر و قوم آنها را از اندوه بزرگ رهايي بخشيديم. (صافات / 115)
- ما آنها را ياري کرديم تا آنها بر دشمنان نيرومند خود پيروزشدند. (صافات /116)
- ما به آن دو، کتاب آشکار داديم. (صافات/117)
- ما آن دو را به راه راست هدايت نموديم. (صافات/118)
- ما ذکرو ياد خيرآنها را در اقوام بعد باقي و برقرار ساختيم. (صافات/119)
و بعد از يادآوري موارد فوق خداوند بر آن دو سلام مي رساند.
سلامي از ناحيه پروردگار بزرگ و مهربان.
سلامي که رمز سلامت در دين و ايمان در اعتقاد و مکتب، و در خط و مذهب است.
- سلامي که بيانگر نجات و امنيت از مجازات و عذاب اين جهان و آن جهان است.

5- سلام علي آل ياسين (صافات/130)
 

«درود بر پيروان الياس»
خداوند مي فرمايد: ما نام نيک الياس را در ميان امت هاي بعد جاودان کرديم (صافات/129)
امت هاي ديگر، زحمات اين انبياء بزرگ (الياس و سلاله او) را که در پاسداري خط توحيد، و آبياري بذرايمان منتهاي تلاش و کوشش را به عمل آوردند، هرگز فراموش نخواهند کرد و تا دنيا برقرار است ياد و مکتب اين بزرگ مردان فداکار زنده و جاويدان است.
تعبير به «ال ياسين» به جاي «الياس» يا به خاطراين است که ال ياسين لغتي در واژه الياس بوده و هر دو به يک معني است و يا اشاره به الياس و پيروان او است که به صورت جمعي آمده است.

6- سلام عليکم طبتم فادخلوها خالدين (زمر/73)
 

«... سلام برشما، خوش آمديد، در آن درآييد [و] جاودانه [بمانيد.]
در اين آيه، خداوند مي فرمايد که بهشتيان وقتي به بهشت مي رسند، در حالي که درهاي آن گشوده شده است، در اين هنگام نگهبانان بهشت، آن ملائک رحمت به آنها مي گويند: سلام بر شما، گوارا باد اين نعمت ها بر شما، داخل بهشت شويد و جاودانه بمانيد.

7- سلام هي حتي مطلع الفجر (قدر/5)
 

«[آن شب] تا دم صبح، صلح و سلام است.» اين آيه، در توصيف شب قدراست. آن شبي است که قرآن در آن نازل شده و عبادت و احياء آن معادل هزارماه است، خيرات و برکات الهي در آن شب نازل مي شود و رحمت خاص الهي شامل بندگان مي گردد و فرشتگان و روح در آن شب نازل مي گردند.

ب:هفت سين محمدي صلي الله عليه و آله
 

1- السعيد من اختارباقيه يدوم نعيمها علي فانيه لا ينفد عذابها و قدم لما يقدم عليه مما هو في يديه قبل اين يخلفه لمن يسعد بانفاقه و قد شقي هو بجمعه اعلام الدين، 345
سعادتمند و خوشبخت کسي است که سراي باقي را که نعمتش پايداراست به سراي فاني که عذابش بي پايان است برگزيند و از آنچه در اختياردارد براي سرايي که بدانجا خواهد رفت پيش فرستد قبل ازآنکه آنها را براي کسي گذارد که وي با انفاق آن خوشبخت شود ولي خود او با گرد آوردن آن بدبخت شده باشد.
2- السخي قريب من الله، قريب من الناس، قريب من الجنه، بحارالانوار، ج 73
سخاوتمند و بخشنده، هم به خداوند و هم به مردم و هم به بهشت نزديک است.
3- السوال نصف العلم. کنزل العمال
سئوال کردن و پرسشگري نيمي از دانايي است.
4- السوق دار سهو و غفله فمن سبح فيها تسبيحه کتب الله له بها الف الف حسنه کنزل العمال
بازار سراي فراموشي و غفلت است لذا هر که درآنجا خدا را يک بار تسبيح گويد خداوند برايش هزار هزارحسنه مي نويسد.
5- ساب المومن کالمشرف علي الهلکه کنز العمال
کسي که به مومنان ناسزا و دشنام مي دهد، همچون کسي است که در معرض هلاکت است.
6- سموا اولادکم اسماء الانبياء مکارم الاخلاق، ص 474
فرزندان تان را به نام انبيا بناميد
7- سيد القوم في السفرخادمهم فمن سبقهم بخدمه لم يسبقوه بعمل الا الشهاده کنز العمال
سرورمردم در سفر کسي است که به آنان خدمت مي کند پس هر که در خدمت به همسفران خود برآنان پيشي گيرد هيچ کارشان به پاي ارزش او نمي رسد مگر شهادت.
منبع:نشريه کوچه ما، شماره 12.
/ج

 

 

عید نوروز از دیدگاه آیات و روایات، نکته‌های خواندنی و جالب در مورد عید نوروز

عید نوروز از دیدگاه آیات و روایات، نکته‌های خواندنی و جالب در مورد عید نوروز


 

چکیده
وقتی که نام بهار به گوش کسی می‌رسد سریع ذهن او متوجه کلمه عید و نوروز می‌شود. در پایان هر سال و قبل از شروع سال جدید و آغاز بهار، مردم خود را آماده می‌کنند و به نظافت منزل و محل کار خود می‌پردازند، به دنبال خرید آجیل، شیرینی، لباس و پوشاک برای خود و خانواده خود هستند و سنت زیبایی را برقرار می‌کنند و صله رحم انجام می‌دهند و...
اما غافل از این هستند که یک سال از عمر آن‌ها کم شده و نمی‌داند امسال چقدر توشه برای آخرت خود فراهم کرده‌اند، ما در این تحقیق به این مسائل پرداخته‌ایم و توصیفی داده‌ایم.
کلید واژه
عید، نوروز، پوشاک (لباس)، صله‌ی رحم، خوردن (اکل)، بیماری، عمر.
مقدمه
عید در لغت از ماده‌ی عود به معنی بازگشت است، و لذا به روزهایی که مشکلات از قوم و جمعیتی بر طرف می‌شود و بازگشت به پیروزی‌ها و راحتی‌های نخستین می‌کند عید گفته می‌شود.
آقا امیرالمؤمنین علی (ع) در نهج البلاغه کلمات قصار 428 می‌فرمایند: روزی که در آن گناه نشود روز پیروزی و پاکی و بازگشت به فطرت نخستین است که به همین خاطر در روایت به چنین روزی عید اطلاق می‌شود.
ما در این مقاله به نکته‌های ظریف و جالب در مورد عید نوروز و هچنین اعمال و رفتاری که در هر عیدی باید بدان عمل کنیم می‌پردازیم تا انشاءالله خواننده‌ی گرامی با خواندن آن یک تحول عظیم (تحول حال به احسن حال) برایش ظاهر و آشکار گردد. نکته‌هایی همانند صله‌ی رحم در عید نوروز، خید پوشاک و لباس در عید نوروز، خوردن شیرینی و آجیل در این ایام، چه کنیم در این ایام بیمار نشویم و چگونه از عمرمان بهترین استفاده را ببریم.
خداوند بلند مرتبه در کتاب خود و معجزه‌ی جاودان پیامبرش چنین بیان می‌فرماید:
«قالَ عیسَی ابْنُ مَرْیَمَ اللَّهُمَّ رَبَّنا أَنْزِلْ عَلَیْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ تَکُونُ لَنا عیداً لِأَوَّلِنا وَ آخِرِنا وَ آیَةً مِنْکَ وَ ارْزُقْنا وَ أَنْتَ خَیْرُ الرَّازِقینَ» (1)
«عیسی بن مریم گفت: بار خدایا!‌ای پروردگار ما! برای ما مائده‌ای از آسمان بفرست، تا برای ما و آنان که بعد از ما می‌آیند عیدی و نشانی از تو باشد و ما را روزی ده که تو بهترین رزی دهندگانی».
پس از بیان آیه‌ای از قرآن کریم، سخن بهترین افراد ان است یعنی ائمه معصومین علیهم السلام را بیان می‌کنیم:
«امام علی (ع) -در یکی از عیدها- همانا این عید برای کسی عید است که خداوند روزه و نمازش را پذیرفته باشد و در هر روزی که در آن نافرمانی خداوند نشود، آن روز عید است.» (2)

سنت ایرانیان
 

امام صادق (ع) به معلی بن خنیس که در روز نوروز خدمت ایشان رسید- آیا می‌دانی امروز چه روزی است؟
معلی گوید: عرض کردم: فدایت شوم، این نوروزی است که ایرانیان آن را گرامی می‌دارند و در آن به یکدیگر هدیه می‌دهند.
امام صادق (ع) فرمود: سوگند به آن خانه‌ی کهن که در مکه است، این روز یک ریشه‌ی کهن دارد که من برایت توضیح می‌دهم تا آن را بدانی...
ای معلّی! روز نوروز، همان روزی است که خداوند در آن از بندگان پیمان گرفت تا او را بپرستند و چیزی را شریک او قرار ندهند و به فرستادگان و حجت‌های او و به امامان علیهم السلام ایمان بیاورند. نوروز نخستین روزی است که خورشید در آن طلوع کرد... هیچ نوروزی نیست مگر این که ما در آن روز منتظر فرج هستیم؛ زیرا نوروز از روزهای ما و شیعیان ماست. ایرانیان آن را حفظ کردند و شما آن را از دست نهادید... نوروز نخستین روز از سال ایرانیان است. آنان در حالی که تعداشان سی هزار نفر بود زنده ماندند و زندگی کردند و ریختن آب در نوروز سنت شد... (3)
در عید نوروز هدیه‌ای خدمت امیرالمؤمنین (ع) آوردند. حضرت پرسید: این چیست؟
عرض کردند:‌ای امیرالمؤمنین! امروز نوروز است.
امام (ع) فرمود: هر روزمان را نوروز کنید. (4)
امام علی (ع) فرمودند: نوروز ما، هر روز است. (5)

نسخ نوروز در اسلام
 

نقل شده که منصور از موسی بن جعفر (ع) تقاضا کرد که در روز نوروز در خانه بنشیند، تا مردم برای تبریک گویی پیش ایشان روند و هدایایی که برایش می‌برند نیز بپذیرد.
امام (ع) فرمود: من در اخبار جدم پیامبر (ص) جستجو کردم، اما برای این روز خبری پیدا نکردم. نوروز سنّت ایرانیان است و اسلام آن را منسوخ کرده است، پناه به خدا از این که چیزی را زنده کنیم که اسلام از بین برده است.
منصور گفت: ما این کار را فقط برای خار نظامیان می‌کنیم. (6) (یک سیاست لشکری است) بنابراین، تو را به خدای بزرگ سوگند که جلوس کنی و حضرت پذیرفت و جلو کرد... (7)

اعمال نوروز
 

امام صادق (ع) فرمود: چون عید نوروز فرا رسد، بدن خود را بشوی و پاکیزه‌ترین جامه‌هایت را بپوش و با خوشبوترین عطرها خودت را معطّر کن و در آن روز روزه باش. (8)
در کتاب مفاتیح الجنان در اعمال عید نوروز چنین آمده است:
چون نوروز شود غسل کن و پاکیزه‌ترین جامه‌های خود را بپوش و به بهترین بوهای خوش خود را خوشبو گردان و در آن روز روزه بدار و چهار رکعت نماز بخوان (هر دو رکعت به یک سلام). بدین گونه: در رکعت اول بعد از حمد ده مرتبه سوره «انا انزلناه» را بخوان.
در رکعت دوم بعد از حمد دو مرتبه سوره «قل یا ایها الکافرون» بخوان.
در رکعت سوم بعد از حمد ده مرتبه سوره «قل هو الله احد» را بخوان.
در رکعت چهارم بعد از حمد ده مرتبه سوره «قل اعوذ به رب الفلق» را بخوان.
بعد از نماز به سجده شکر برو و این دعا را بخوان: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الْأَوْصِیَاءِ الْمَرْضِیِّینَ وَ صَلِّ عَلَی جَمِیعِ أَنْبِیَائِکَ وَ رُسُلِکَ بِأَفْضَلِ صَلَوَاتِکَ وَ بَارِکْ عَلَیْهِمْ بِأَفْضَلِ بَرَکَاتِکَ وَ صَلِّ عَلَی أَرْوَاحِهِمْ وَ أَجْسَادِهِمْ اللَّهُمَّ بَارِکْ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ بَارِکْ لَنَا فِی یَوْمِنَا هَذَا الَّذِی فَضَّلْتَهُ وَ کَرَّمْتَهُ وَ شَرَّفْتَهُ وَ عَظَّمْتَ خَطَرَهُ اللَّهُمَّ بَارِکْ لِی فِیمَا أَنْعَمْتَ بِهِ عَلَیَّ حَتَّی لَا أَشْکُرَ أَحَداً غَیْرَکَ وَ وَسِّعْ عَلَیَّ فِی رِزْقِی یَا ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِکْرَامِ اللَّهُمَّ مَا غَابَ عَنِّی فَلَا یَغِیبَنَّ عَنِّی عَوْنُکَ وَ حِفْظُکَ وَ مَا فَقَدْتُ مِنْ شَیْ‌ءٍ فَلَا تُفْقِدْنِی عَوْنَکَ عَلَیْهِ حَتَّی لَا أَتَکَلَّفَ مَا لَا أَحْتَاجُ إِلَیْهِ یَا ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِکْرَامِ.»
ترجمه متن عربی:
«بار خدایا بر محمد و آل محمد، اوصیاء پسندیده رحمت فرست و هم بر همه‌ی پیامبران و فرستادگانت، بهترین رحمت‌هایت و برکت ده بر ایشان بهترین برکاتت و بر جسم و جانشان رحمت فرست. بار خدایا! بر محمد و آل محمد برکت ده و به ما در این روزی که برترینش دادی و گرامیش نمودی و شرافت و بزرگی‌اش بخشیدی برکت ده، بار خدایا! مرا در آنچه در آن بر من انعام کردی برکت ببخش تا به غیر از تو دیگری را سپاس نکنیم و در روزیم گشایش و وسعت ده‌ای صاحب جلال و بزرگواری، بار خدایا هر چه از من نهان باشد پس کمک و نگداری تو از من نهان مباد و هر چیز را گم کنم پس مبادا گمم کنی یاریت را تا به رنج و زحمت نیفتم برای آنچه محتاج آن نیستم‌ای صاحب جلال و بزرگواری».
بحث را با جملات زیبای رهبر عزیزمان در پیام نوروزی ایشان در سال 1/1/1377 ادامه می‌دهم: ایشان فرمودند: نوروز برای ما عبادت است ... (مردم) این روزها را بهانه‌ای برای دید و بازدید و رفع کدورت‌ها و محبت به یکدیگر قرار می‌دهند. این همان برادری و عطوفت و همان صله‌ی رحم اسلام است، بسیار خوب است... عید نورز چیز خوبی است. وسیله‌ای است که با آن دل‌ها شاد می‌شود، انسان‌ها با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند. صله‌ی رحم و صله‌ی احباب می‌کنند... انسان باید با ارحام صله کند، یعنی ارتباط برقرار کند.
اگر بخواهیم به طور دقیق گوش دل به سخنان مقام معظم رهبری بسپاریم به این نکته پی می‌بریم که ایشان یکی از ارزش‌هایی که این نوروز برای ما آورده است را همان صله رحم معرفی می‌کنند که در اسلام به آن بسیار تأکید و سفارش شده است.
امام سجاد (ع) به فرزندش وصیت می‌فرماید: «ایّاک و مصاحبه القاطع لرحمه، فانی وجدته ملعوناً فی کتاب الله»
ازدوستی و مصاحبت با کسانی که قطع رحم می‌کنند بپرهیز، زیرا من در قرآن، آن‌ها را ملعون یافتم. (9)
برای اینکه بحث بهتر برای خواننده‌ی گرامی روشن شود ابتدا به تعریف واژه‌ی صله رحم می‌پردازیم و بعد به بیان روایات در این زمینه
صله‌ی رحم یعنی: مشارکت و مددکاری به خویشان با مال مقام و آبرو و سایر امکانات و خیرات در اختیار، احسان و نیکی به اقارب به نسبت حق و قربی که دارند، حفظ و تقویت همه‌ی ارتباطات لازم بین خویشان و دیدار آنان.
رحم به هر کسی گفته می‌شود که عرفاً جزء منسوبین و بستگان انسان به حساب می‌آید و صله: هر چیزی که احسان در حق آن‌ها حساب می‌شود.

اقسام صله‌ی رحم:
 

(1) - صله‌ی رحم به مال (لباس، مسکن، خوارک)
(2) - صله‌ی رحم به آبرو و دفاع از خویشاوندان.
(3) - صله‌ی رحم با زیارت و دیدار.
حضرت علی (ع) فرمودند: صله‌ی رحم کنید اگر چه به یک سلام باشد.
در قرآن کریم 12 آیه درباره‌ی صله‌ی رحم ذکر شده و نیز در سه مورد قاطعین رحم لعنت شده‌اند که عبارتند از: سوره رعد آیه 25؛ سوره محمد/ 22 و 23؛ بقره/ 27؛ در میزان الحکمه 43 روایت، در غررالحکم و دررالکلم 36 روایت و در بحار جلد 74، صد و ده روایت روایاتی در این موضوع آمده است.
بیان این عبارات فقط به عنوان مقدمه‌ای است برای اهمیت موضوع (صله‌ی رحم) در نوروز.
در ادامه به ذکر چند آیه از قرآن می‌پردازیم تا بحث خود را با کلام نورانی حضرت حق مزیّن کنیم:
«وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذی تَسائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحامَ إِنَّ اللَّهَ کانَ عَلَیْکُمْ رَقیباً» (10)
[بترسید از آن خدایی که به نام او از یکدیگر مسئلت و درخواست می‌کنید و درباره‌ی ارحام کوتاهی نکنید که خدا مراقب اعمال شماست].
«فَهَلْ عَسَیْتُمْ إِنْ تَوَلَّیْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِی الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَکُمْ * أُولئِکَ الَّذینَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَ أَعْمی أَبْصارَهُم» (11)
[اگر (از این دستورها) روی گردان شوید یا جز این انتظار می‌رود که در زمین فساد و قطع پیوند خویشاوندی کنید؟ آن‌ها کسانی هستند که خداوند از رحمت خویش دورشان ساخته، گوشهایشان را کر و چشم‌هایشان را کور کرده است. ]
«وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِکُوا بِهِ شَیْئاً وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً وَ بِذِی الْقُرْبی وَ الْیَتامی ...» (12)
[خدای یکتا را بپرستید و چیزی را برای او شریک قرار ندهید و به پدر و مادر و خویشان و یتیمان نیکی کنید.]
«وَ الَّذینَ یَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ میثاقِهِ وَ یَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یُوصَلَ وَ یُفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ أُولئِکَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ» (13)
[و آنان که می‌شکنند پیمان خدا را پس از بستن و قطع می‌کنند پیوندهایی را که خدا بهاستحکام آن دستور داده و تبهکاری می‌کنند در زمین، لعنت خدا برای ایشان است و بدی آن سرای.]

روایاتی جالب و خواندنی در باب صله‌ی رحم
 

پس از مطالعه‌ای که در این باب (صله‌ی رحم) انجام دادیم به روایات بسیار زیبا و خواندنی برخورد کردیم که اگر مقدور بود همه‌ی آن‌ها را بیان می‌کردیم تا دیگر هیچ دلیلی برای کسانی که با فامیل‌های خود قطع رابطه کرده‌اند باقی نماند و یک ابهام حجت کاملی باشد ولی به خاطر ضیق وقت و اینکه وقت خواننده را کمتر بگیریم به بیان قطره‌ای از این چشمه‌ی فوران اشاره می‌کنیم و حتی برای این که بتوانیم روایات بیشتری ذکر نماییم از بیان متن عربی آن خودداری می‌کنیم و فقط ارجاء می‌دهیم تا اگر خوانندگان عزیز مایل بودند خودشان به سند و آدرس روایت رجوع نمایند.
امام باقر (ع) فرمودند: در کتاب علی (ع) سه خصلت آمده که تا صاحبشان پیامد تلخ آن را نبیند نمی‌میرد: ستم، قطع رحم و سوگند دروغی که به سبب آن به جنگ خدا برود و همانا شتابان‌ترین اطاعت از جهت پاداش صله‌ی رحم است. همانا مردمی گناهکارند ولی با هم صله‌ی رحم می‌کنند و آنگاه مالشان رشد کرده، ثروتشان بسیار می‌شود و سوگند دروغ و قطع رحم سرزمین‌ها را از اهل آن خالی می‌کند و خویشاوندی را از جا بر می‌کند و همانان از قطع رحم، بریده شدن نسل است. (14)
امام صادق (ع) از پدرش حکایت کرده که فرمود: پدرک علی بن الحسین – درود خدا بر آن دو باد- به من فرمود: پسرم! به پنج کس توجه نکن و با آنان همراه، هم سخن و رفیق راه مشو!
عرض کردم: پدر جان! آن‌ها کیستند؟
فرمود: از همراهی با دروغگو دوری کن، زیرا او به مانند سرابی باشد که دور را به تو نزدیک و نزدیک را به تو دور سازد. از همراهی بد کار (فاسق) بر کنار باش؛ چون تو را به لقمه‌ای خوراکی یا کمتر از آن بفروشد. از همراهی با خسیس هم برحذر باش؛ چرا که تو را از یاری با دارایی‌اش فرو گذارد آن گاه که بدان سخت نیازمندی. ازدوستی با نابخرد دوری کن زیرا می‌خواهد به تو سود برساند، زیانت می‌دهد. مبادا با کسی که قطع رحم می‌کند دوستی نمایی که او را در کتاب خداوند بزرگ و گراهی در سه جا یافتم که لعن شده است. (رعد/25؛ محمد/22 و 23؛ بقره /27) (15)
امام صادق (ع) فرمود: چیزی سراغ ندارم که به مانند صله‌ی رحم عمر را افزونی بخشد تا این که اجل شخص سه سال دیگر است پس صله‌ی رحم می‌کند و خداوند به عمرش سی سال می‌افزاید پس اجل او سی و سه سال دیگر قرار داده می‌شود و گاهی هم اجل شخص سی و سه سال است او قطع رحم می‌کند پس سنش به سه سال کم می‌شود. (16)
امام صادق (ع) فرمود: به دستگیری و دیدار فامیلان خود بشتاب گر چه با تقدیم جرعه‌ای از آب باشد، برترین صله رحم آن است که از آزار فامیل خود خودداری کنی. (17)
حضرت علی (ع) فرمود: کسی که داشتنِ یک خصلت را تضمین کند من چهار خصلت را در او تضمین می‌کنم. کسی که صله‌ی رحم را در زندگی داشته باشد من دوستی فامیل، فراوانی اموال، طول عمر و دخول در بهشت را برای او تضمین می‌کنم. (18)
پیامبر اکرم (ص) فرمودند: به حاضران از امت و نیز به آیندگان از امت وصیت می‌کنم که صله‌ی رحم را ترک نکنند گرچه مستلزم پیمودن یک سال راه باشد و این عمل از دین است. (19)
زشت‌ترین گناهان قطع رحم و عقوق (یعنی بد سلوکی با پدر و مادر و خویشان) است. (20)
ایمان به خدا نیاورده کسی که رحم خود را قطع کند. (21)
گناه تراشی (و به دروغ کسی را متهم به گناه کردن) نخستین مرحله‌ی بریدن پیوند دوستی یا قطع رحم است. (22)
برترین صفات خوب پیوند با کسانی است که با شما قطع رابطه نموده‌اند و بخشش به کسی که تو را محروم نموده است و گذشت از کسی که به تو ستم روا داشته است. (23)
علامه مجلسی به دنبال آیه‌ی «وَ یَقطَعونَ ما اَمَرَاللهُ بهِ اَن یُوصَلَ» یک صد و دوه حدیث درباره اهیمت صله‌ی رحم، بیان نموده و آن‌ها را مورد بحث قرار داده است. (بحارالانوار/ج 71/ ص 87) ما در اینجا برخی از نکات جالبی را که در آن روایات آمده نقل می‌کنیم:
با بستگان خود دیدار داشته باشید، هر چند در حد نوشاندن آبی باشد.
صله‌ی رحم عمر را زیاد و فقر را دور می‌سازد، با صله‌ی رحم، رزق توسعه می‌یابد.
بهترین قدم‌ها، قدمی است که برای صله‌ی رحم و دیدار اقوام برداشته می‌شود.
به سراغ بستگان بروید، گر چه آن‌ها بی‌اعتنایی کنند. صله‌ی رحم کنید هر چند فامیل از نیکان نباشد.
صله‌ی رحم کنید، گر چه با سلام کردن باشد.
صله‌ی رحم، مرگ و حساب روز قیامت را آسان می‌کند.
بویی از بهشت نصیب شخص قاطع رحم نمی‌شود.
صله‌ی رحم باعث تزکیه عمل و رشد اموال می‌شود.
کمک به افمیل، بیست و چهار برابر به دیگران پاداش دارد.
صله‌ی رحم کنید، گرچه یک سال راه بروید.
نکات پایانی که در این بحث وجود دارد:
ادای حقوق دارای مراتب و مراحلی است: اول حق خداوند، سپس والدین، سپس خویشاوندان، سپس یتیمان که کمبود محبت دارند و آن گاه مساکین که کمبود مادیات دارند.
خویشاوندان اگر چه کافر باشند باید مورد محبت و لطف قرار گیرند.
صله‌ی رحم واجب است گر چه بعد مکان وجود داشته باشد و گاهی تا سی سال طول عمر را زیاد می‌کند.
قطع رحم از گناهان کبیره‌ای است که موجب عذاب آخرت و بلاهای دنیایی است.
در روایات بعضاً از قطع رحم تعبیر به (حالقه) شده یعنی چیزی که سبب هلاکت و مرگ می‌باشد.
رعایت حقوق خانواده و خویشاوندان، لازمه‌ی تقواست.
خویشاوندان به گردن ما حق دارند و ما منتی بر آنان نداریم.
پس از بیان یکی از آداب و رسومی که برای عید نوروز بیان شد که بسیار در اسلام به آن اهمیت داده شده بود به یکی دیگر از رسومات می‌پردازیم و آن پاکیزه‌ترین جامه‌ها را پوشیدن و خرید لباس از بازار و ... است.

نکوهش بازار
 

امام باقر (ع) فرمودند: بدترین جاهای زمین بازارهاست؛ بازار میدان ابلیس است، اول صبح پرچم خود را در آن جا نصب می‌کند و کرسیش را می‌گذارد و فرزندانش را همه سو می‌پراکند. از کسی که پیمانه را کم می‌دهد تا کسی که ترازو را سبک می‌گیرد و کسی که در گز کردن دزدی می‌کند یا کسی که برای فروش کالایش به دروغ متوسل می‌شود او به فرزندانش می‌گوید: بر شما باد به (فریفتن) مردی که پدرش مرده در حالی که پدر شما هنوز زنده است. ابلیس با اولین کسی که به بازار می‌آید وارد می‌شود و با آخرین نفری که بازار را ترک می‌کند بر می‌گردد. (24)
امام علی (ع) فرموده‌اند: محفل‌های بازارها، جایگاه حضور شیطان است. (25)
پیامبر خدا (ص) فرمودند: بازار سرای بی‌خبری و غفلت است. پس هر که در بازار یک تسبیح گوید خداوند هزار هزار ثواب برایش رقم زند. (26)
منظور ما از اینکه روایت‌هایی را در ذم و نکوهش بازار بیان نمودیم بدین معنا نیست که ما اصلاً به بازار نرویم، بلکه منظور این است که بفهمیم چه خطرهایی در بازار در انتظار ماست، پس سریع کار خود را انجام دهیم و از بازار خارج شویم ودر این لحظات زیاد به یاد خداوند باشیم و ذکر خداوند را زیاد بگوییم.
اما آیات و روایاتی که در مورد پوشاک لباس بیان شده است:
«یا بَنی آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنا عَلَیْکُمْ لِباساً یُواری سَوْآتِکُمْ وَ ریشاً وَ لِباسُ التَّقْوی ذلِکَ خَیْرٌ ذلِکَ مِنْ آیاتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ یَذَّکَّرُون» (27)
ای فرزندان آدم! ما برای شما پوشاکی فرو فرستادیم که عورت شما را می‌پوشاند و نیز جامه‌های زیبا و نرم و جامه‌ی تقوا، این برای شما بهتر است این از نشانه‌های خداست شاید که پند گیرید.
«وَ اللَّهُ جَعَلَ لَکُمْ مِمَّا خَلَقَ ظِلالاً وَ جَعَلَ لَکُمْ مِنَ الْجِبالِ أَکْناناً وَ جَعَلَ لَکُمْ سَرابیلَ تَقیکُمُ الْحَرَّ وَ سَرابیلَ تَقیکُمْ بَأْسَکُمْ کَذلِکَ یُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکُمْ لَعَلَّکُمْ تُسْلِمُونَ» (28)
و (نیز) خداوند از آنچه آفریده است سایه‌ها برای شما قرار داده؛ و از کوه‌ها پناه‌گاه‌هایی و برای شما پیراهن‌هایی آفریده، که شما را از گرما (و سرما) حفظ می‌کند؛ و پیراهن‌هایی که به هنگام جنگ، حافظ شماست؛ این گونه نعمت‌هایش را به را شما کامل می‌کند شاید تسلیم فرمان او شوید!

چه لباس‌هایی بپوشیم؟
 

روایت داریم که پیامبر (ص) فرمودند: نیکوترین جامه‌ای که با آن خدای عزوجل را در گورهایتان و در مساجدتان دیدار می‌کنید، جامه‌ی سفید است. (29)
امام صادق (ع) فرموده‌اند: کتان از لباس‌های پیامبران است و گوشت را می‌رویاند. (30)
پیامبر خدا (ص) از دو شهرت نهی فرمود: شهرت در نازکی و ضخامت لباس، نرمی و زبریِ آن و بلندی و کوتاهی آن. بلکه باید حد وسط میان این خصوصیات را رعایت کرد. (31)
امام صادق (ع) فرموده‌اند: دارایی‌ها از آنِ خداست و آن‌ها را نزد انسان به امانت می‌سپارد و به انسان‌ها اجازه داده است که با میانه‌روی، بخورند و با میانه روی، بپوشند. (32)
پیامبر خدا (ص) فرموده‌اند: پوشیدن حریر و طلا برای مردان امتم حرام و برای زنانشان حلال گشته است. (33) پیامبر خدا (ص) فرموده‌اند:‌ای اباذر! لباس زبر بپوش و جامه درشت و ضخیم بر تن کن، تا فخر و غرور به وجود تو راه نیابد. (34) پیامبر خدا (ص) فرموده‌اند: هر کس لباسی به تن نمود باید پاکیزه بدارد. (35) پیامبر خدا (ص) فرموده‌اند:‌ای عایشه! این دو لباس را بشوی؛ مگر نمی‌دانی که لباس تسبیح خدا می‌گوید و هرگاه کثیف بشود از تسبیح باز می‌ایستد. (36)
پیامبر خدا (ص) فرموده‌اند: چهره گشوده و با عمامه به مسجدها در آیید؛ زیرا عمامه‌ها، تاج‌های مسلماناتن است. (37)

نکات پایانی و خواندنی در مورد خرید لباس عید نوروز
 

تنوع طلبی و افزون خواهی، دامی برای اسیر شدن انسان‌هاست. استعمارگران نیز از همین خصیصه‌ی مردم، برای لباس، مسکن، مرکب، و تجملات استفاده کرده و مردم را به اسارت می‌کشند.
آن گونه که در لباس مادی، پوشش عیوب، حفاظت از سرما و گرما و زیبایی مطرح است تقوا هم عامل پوشش عویب است، هم نگهدارنده ی از گناه و هم مایه‌ی زیبایی معنوی اناسن می‌باشد.
دوخت لباس و نوع و رنگ آن، هر چه به عفت نزدیک‌تر باشد، بهتر است.
پست شمردن دیگران به خاطر لباس و ظاهری ساده رفتاری فرعونی است.
در قرآن کریم از چند چیز به عنوان «لباس» یاد شده است:
شب: «جَعَلَ لَکُمُ اللَّیْلَ لِباساً» (38)
همسر: «هُنَّ لِباسٌ لَکُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ» (39)
تقوا: «وَ لِباسُ التَّقْوی ذلِکَ خَیْر» (40)
در حدیث داریم که اگر کسی به واسطه بهتر بودن بند کفنش بر دیگری خود را برتر ببیند، جزو کسانی است که اراده‌ی علو در زمین دارند.
نع لباس مردم در جامعه، می‌تواند معرّف شخصیت، مکتب و هدف آن‌ها باشد.
چه بسیارند کسانی که در تهیه مسکن، لباس، مرکب، کلام، ازدواج، و نامگذاری فرزند، کاری می‌کنند که جامعه نمودی داشته باشند و مردم متوجه آنان شوند که به فرموده روایت، این افراد اراده برتری در زمین دارند و از بهشت محرومند.
سرچشمه‌ی بسیاری از مزاحمت‌های هوسبازان نسبت به زنان و دختران، نوع لباس خود آن‌هاست.
پوشیدن لباس ساده، سوار شدن بر الاغ برهنه، شیر دوشیدن، هم نشینی با بردگان، سلام کردن به اطفال، وصله کردن کفش و لباس، پذیرفتن دعوت مردم، جارو کردن منزل، دست دادن به تمام افراد و سبک نشمردن غذا از سیره‌های رسول خدا (ص) بود.
بحث دیگری که در این ایام (عید نوروز) مطرح است عبارت است از :
خوردن آجیل و شیرینی و از آن طرف پرخوری و به همراه آن مریضی و بیماری. پس چه کنیم گه دچار بیماری نشویم و از آن طرف بتوانیم از عید نوروز خود کمال استفاده را بنماییم؟
ابتدا دستور عمل‌هایی که امام رضا (ع) طی نامه‌ای به مأمون نوشتند را برای فصل بهار بیان می‌نماییم:
امام رضا (ع) فرمودند: در این فصل (بهار) تغییران جوی زیاد است که انسان از جو سرمای زمستان به هوای معتدل بهار منتقل می‌شود و باید متوجه این تغییران جوی باشد، به خصوص که در پشت سر بهار فصل تابستان می‌رسد.
در این فصل باید غذاهای سنگین که دارای نیروی حرارتی زیاد بودند، گوشت‌های چربی دار و سایر غذاهای مخصوص زمستان را تبدیل به غذاهای سبک و معتدل و زود هضم نمایید مانند حبوبات، سبزیجات و میوه‌ها چون در فصل بهار به حکم تغییر در طبیعت همه چیز (خواه حیوانی و خواه نباتی) عوض می‌شوند؛ لذا بیشتر اطباء توصیه می‌کنند که انسان‌ها قبلاً با خوردن مسهل، دستگاه جهاز هاضمه خود به خصوص مجاری صفرا را پاک و تمیز کند و برای این کار مسهل‌های جوشانده نباتات بخورند، صبح‌ها استحمامم کنند و به شادی و طرب مشول شوند و در جاهای خلوت و آرام بنشینید تا با این کارها بدن خود را آماده حرارت تابستان بکنند و هم برای مقابله با پاییز و زمستان مهیا شوند.
در ماه دوم بهار گوشت و چربی کم بخورند، بیشتر از غذاهای سرد مزاج استفاده کنند و از همه نوع وسایل تولید برودت برای از بین بردن تاثیر حرارت استفاده کنند و آب زیاد بخورند تا جبران آن آب‌هایی باشد که به شکل عرق از بدن بیرون می‌آید. در این ماه باید غذاهای لطیف مانند گوشت سفید نیم پخته خورد و نباید پیاز، ریحان، پونه و ترشی خورد.
ماه دوم بهار که نیسان است سی روز است. (25 فروردین تا 23 اردیبهشت).
در این موقع باید غذاهای کباب شده و گوشت شکار خورد، جماع خوبست، در حام بدن را روغن مالی کردن خوبسن، همچنین بو کردن گل‌ها و ریاحین خوبست.
ماه سوم بهار (از 24 اردیبهشت تا 23 خرداد) :
از خوردن غذاهای شور و گوشت‌های سنگین مانند گوشت گاو و شیر خودداری کنید.
در این موقع از ماه استحمام در اول روز خوبست ولی نباید قبل از خوردن غذا ورزش کرد.

اصل حلیت در خوردنی‌ها
 

«فَکُلُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ حَلالاً طَیِّباً وَ اشْکُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ إِنْ کُنْتُمْ إِیَّاهُ تَعْبُدُونَ» (41)
«پس، از آنچه خدا روزیتان کرده است، حلال و پاکیزه خبورید؛ و شکر نعمت خدا را بجا آورید اگر او را می‌پرستید.»
حضرت امام صادق (ع) فرمودند: بدنِ آدمی بر غذا پایه ریزی شده است. (42)
پیامبر خدا (ص) فرمود: آنکه غذا کم خورد، معده‌اش سالم می‌ماند و صفای دل می‌یابد و هر که پرخور باشد، معده‌اش بیمار و قلبش سخت شود. (43)
امام رضا (ع) فرموده‌اند: هر که می‌خواهد تندرست و دارای بدنی لاغر و چابک باشد از شام شبش کم کند. (44)
امام علی (ع) فرموده‌اند: هر که در هنگام شرع خوردن غذا یا نوشیدنی، نام خدا را بر زبان آورد و در پایان، خدا را حمد و سپاس گوید، هرگز درباره‌ی نعمت آن خوراک از او سئوال نخواهد شد. (45)
امام صادق (ع) فرمود: هر که قبل از غذا دست‌هایش را بشوید، در اول و آخر آن غذا به او برکت داده شود و تا زنده است در رفاه به سر می‌برد و از بیماری جسمی در امان می‌ماند. (46)
توصیه‌هایی در مورد داندان ها در عید نوروز و خوردن شیرینی جات
امام رضا (ع) در توضیه هایی که به مامون کردند در مورد دندان‌ها چنین فرمودند:
در پاک کردن دندان‌ها از مواد سفت که تولید خراش در دندان‌ها و یا لثه می‌کنند خودداری شود.
از خوردن موادی که به سلامتی دهان لطمه وارد می‌کند مثل طعام‌های خیلی گرم، مواد سوزاننده خراش دهنده خودداری کنید. قبل از خوردن شیرینی جات مقداری نان بخورد تا خورده‌های نان میان دندان‌هایش برود و شیرینی جات میان دندان‌هایش نماند.
پس از خوردن شیرینی یا غذاهای گرم، آب سرد ننوشید چون دندان‌های خود را از دست می‌دهید.
بهترین چیزی که برای مسواک مفید می‌باشد پوست شاخه‌های اردک می‌باشد. زیرا این مسواک دندان‌ها را شفاف و دهان را خوشبو و لثه‌ها را محکم می‌کند و از فاسد شدن بیخ دندان‌ها جلوگیری می‌کند.
امام دوایی برای شستن دندان‌ها و حفظ آنها می‌دهند تا کسی که می‌خواهد دندان‌هایش از آفت فرسودگی و خرابی ایمن بماند از این دارو استفاده کند:
(1) - قرن الایل (رازیانه آبی) را در ظرف در بسته روی آتش بسوزانید و خاکسترش را جمع کنید. (یک دانه)
(2) - میوه درخت گز (دانه‌های کوچک آن به مقدار یک واحد)
(3) - گل سرخ (به مقدار یک واحد).
(4) - سنبل الطیب (به مقدار یک واحد).
(5) - نمک اندرانی که شبیه بلور است (به مقدار یک چهار واحد)
همه را مخلوط نموده بکوبید، تا کاملاً نرم شود این گرد را برای شستن دندان به کار برید، چون این کار لثه را محکم و مینا را شفاف و رنگ زرد دندان‌ها را از بین می‌برد و دندان را از آفت و خرابی مصون می‌دارد.
هر کس می‌خواهد دندانش سفید و براق باشد، مقداری از نمک آندرانی را با مقداری از کف دریا به نسبت مساوی بکوبد و نرمش کند و به وسیله مسواک به دندان‌ها بکشد تکرار این کار موجب سفید شدن دندان‌ها می‌گردد.
در جمع بندی که از روایات به دست می‌آید می‌توان به این نکته رسید که عوامل بی‌نیازی از پزشک یک آیین نامه 4 ماده‌ای است که آقا امیرالمؤمنین (ع) این گونه بیان فرمودند:
(1) - آماده غذا خوردن نشو، جز در صورت گرسنگی!
(2) - حتماً در حالی که میل و اشتها به غذا داری، از آن دست بردار!
(3) - ر موقع خوردن غذا مراقب باش تا خوب جویده گردد!
(4) - قبل از خواب، حتماً قضاء حاجت کن! (به دستشویی بروید).
نکات پایانی راجع به خوردن و آشامیدن در عید نوروز.
خوردن برای خوردن نیست برای انجام وظیفه است «فکلوا ... واشکُروا...»
غذا خوردن باید هدفدار باشد نه بر اساس هوس. «کُلوا ... واعلموا»
در قرآن ر کجا فرمان خوردن آمده، در کنارش مسئولیتی آمده است:
«کُلوا... وَاشکروا» (بقره/ 168) - «فکلوا ... اطعَموا» (حج/28)
«کلوا ... واعملوا صالحاً» (مومنون/51) «کلوا ... لاتشربوا» (اعراف/31)
اسراف در غذا و پرخوری، منشأ بسیاری از بیماری‌های جسمی و روحی و مایه‌ی سنگدلی و محروم شدن از چشیدن مزه‌ی عبادت است. چنان که پیامبر (ص) فرمودند: «المعده بیت کل داء» معده کانون هر بیماری است. پزشک مسیحی پس از شنیدن این آیه و حدیث گفت: تمام علم طب، در این آیه و این سخن پیامبر شما نهفته است. (تفسیر مجمع البیان)
نتیجه گیری
تمام این صحبت‌ها و حرف‌ها که راجع به عید نوروز زدیم برای این بود که یک نتیجه گیری کلی داشته باشیم و آن اینکه این عید هم مثل عیدهای قبلی دیگر و این ساعات و لحظات و سال‌ها و هفته‌ها و روزهای عمرمان است که دارد سپری می‌شود و ما خود را به خواب زده‌ایم و در غفلت، زندگی می‌کنیم و نمی‌دانیم چه عقوبت‌هایی در انتظار ماست.
در پایان بحث احادیث و نکته‌هایی را راجع به تلف کردن عمر بیان می‌کنم تا در این سال جدید و نوروز جدید از لحظه لحظه عمرمان کمال بهره و استفاده را ببریم.
امام علی (ع) می‌فرماید: اگر از ضایع کردن عمر گذشته‌ات عبرت گیری، بیگمان از ضایع شدن باقیماندهی آن جلوگیری کنی. (47)
پیامبر خدا (ص) می‌فرمایند: چهار چیز را پیش از چهار چیز غنیمت شمار: جوانی‌ات را پیش از پیری خود، تندرستی‌ات را پیش از بیماری‌ات، توانگریت را پیش از نیازمندیت و زندگیت را پیش از مرگت. (48)
امام علی (ع) می‌فرماید: به سوی عمل بشتابید و از فرا رسیدن ناگهانی مرگ بترسید؛ زیرا آن امیدی که به بازگشت روزی هست، بازگشت عمر نیست. (49)
امام علی (ع) فرمود: آنچه زا عمر تو گذشته، مدتی است که به سر آمده و آنچه مانده امیدی است (که ممکن است تحقق نیابد و عمری در کار نباشد) و وقتی که در آن هستی زمان عمل است. (50)
پیامبر خدا (ص) می‌فرمایند: روز قیامت برای هر روز از روزهای عمر بنده بیست و چهار گنجینه، به تعداد ساعات شبانه روز گشوده می‌شود. گنجینه‌ای را پر از نور و شادمانی می‌بیند و با مشاهده‌ی آن چنان شادی و سرور به او دست می‌دهد که اگر میان دوزخیان تقسیم شود احساس دد آتش را از یادشان می‌برد. این گنجینه ساعتی است که در آن پروردگارش را اطاعت کرده است. سپس گنجینه‌ی دیگری برایش باز می‌شود و آن را تاریک و بدبو و وحشتناک می‌یابد و از مشاهده‌ی آ چنان ترس و وحشتی به او دست می‌دهد که اگر میان بهشتیان تقسیم شود، نعمت بهشت را به کام آن‌ها تلخ می‌سازد و آن ساعتی است که در آن پروردگارش را نافرمانی کرده است. تن گاه گنجینه‌ی دیگری برایش گشوده می‌شود و آن را خالی می‌یابد و در آن چیزی که او را شادمان یا ناراحت کند یافت نمی‌شود و آن ساعتی است که در آن خواب بوده یا به امور مباح دنیا اشتغال داشته است. پس از اینکه می‌توانسته ایت ساعت و لحظات را با کارهای خوب پُر کند و نکرده است چنان تاحساسی از غبن و اندوه به او دست می‌دهد که در وصف نمی‌گنجد. اشاره به همین جاست که خدای متعال فرموده است: «ذلِکَ یُوم التّغابن»؛ آن روز روز مغبونی است. (51)
امام علی (ع) فرموده‌اند:‌ای مردم! اینک، اینک، تا که بندها باز است و چراغ فروزان و در توبه باز؛ پیش از آن که قلم از نوشتن اعمال باز ایستد و دفتراعمال بسته شود. (52)
پیامبر خدا (ص) فرموده‌اند: هر کس درباقیمانده ی عمر خوش کار نیک کند، به گناهان گذشته‌اش مؤاخذه نشود و هر کس در باقی مانده‌ی عمرش گناه و بدی کند، درباره‌ی اعمال سراسر عمرش بازخواست شود. (53) چه زیبا سروده است شاعر که:
روزگار بر سر عمرم با من چانه زد و من به او گفتم
عمرم را به دمیا و هر آنچه در دنیاست نفروشم
سپس اندک اندک به رایگان از من خرید
بریده باد دستان سودایی که فروشنده ا ش زیان کرد.
امام علی (ع) فرموده‌اند: هر کس طالب ماندن است، که البته ماندنی در کار نیست، صبح زود صبحانه بخور، کفش خوب بپوشد، قرض خود را کم کند و با زنان کمتر نزدیکی کند. (54)

تذکرات و نکات پایانی:
 

امام سجاد (ع) در دعای مکارم الاخلاق از خداوند چنین مسئلت می‌کند: خداوندا! اگر عمرم ن وسیله خدمت در راه اطاعت تو باشد، عمر مرا طولانی کن ولی اگر عمر من چراگاه شیطان خواهد بود، آن را قطع نما.
قرآن، دنیا را بازار می‌داند و مردم را فروشنده و عقاید و اعمال انسان را در طول عمر، کالای این بازار. در این بازار، فروش اجباری است ولی انتخاب مشتری با انسان است، یعنی ما نمی‌توانیم آنچه را داریم، از قدرت و عمل و عقیده رها بگذاریم، ولی می‌توانیم مسیر عقاید و کردار را سود بخش یا زیان آور قرار دهیم.
طول عمر مهم نیست، بهره از عمر مهم است.
خداوند بای عمر انسان دو نوع زمان بندی قرار داده: یکی حتمی که اگر همه‌ی مراقبت‌ها هم به عمل آید، عمر (مانند نفت چراغ) تمام می‌شود؛ و دیگری غیر حتمی که مربوط به کردار خودمان است، مثل چراغی که نفت دارد، ولی آن را در معرض طوفان قرار دهیم.
در روایات، کارهایی چون صله‌ی رحم، صدقه، زکات و دعا سبب طول عمر و اعمالی چون قطع رحم و ظم سبب کوتاه شدن عمر دانسته شده است.
مدت عمر و پایان زندگی، به دست ما نیست.
هر عمر طولانی ارزشمند نیست، شیطان هم عمر طولانی دارد.
بالاترین خسارت‌ها، خسارت نفس و عمر انسان است، نه زیان‌های مالی.
بزرگ‌ترین خسارت انسان، هدر دادن عمر و استعدادهای خویش است.
در پایان بحث خود را با جملات زیبای رهبر کبیر انقلاب اسلامی امام خمینی (قدس سره) در مورد عید نوروز به پایان می‌برم:
از آداب امروز روزه گرفتن است، از آداب امروز دعا کردن است، نماز خواندن است و این به ما می‌فهماند که ملتی بخواهد به راه راست برود و بخواهد استقلال خودش را، آزادی خودش را بخواهد حفظ کند باید در عیدش و در غیر عیدش تذکر داشته باشد ذکر خدا بکند. (55)
تحویل حال الی احسن حال این است که انشاء الله در این سال نوم ا تغییرات روحی بدهیم یعنی واقعاً تحول برایمان حاصل بشود او به این است که همان طوری که سیره انبیاء از اول تا آخر بوده سات که جنگ و صلحشان برای خدا بوده است ... (56)
یا مقلب، قلب من در دست توست یا محول، حال من سرمست توست
کن تو تدبیری که در لیل و نهار حال قلب من شود همچون بهار
ساقیا آمدن عید مبارک بادت وآن مواعید که کردی نرود از یادت
(حافظ)
جهان بر ابروی عید از هلال وسمه کشید هلال عید در ابروی یار باید دید
(حافظ)
عید است و آخر گل و یاران در انتظار ساقی به روی شاه ببین ماه و می به یار
(حافظ)
یا مقلب القلوب و الابصار/ سال نو آمد و نیامد یار
یا مدبر اللیل و النهار/ بی‌حضورش چه اشتیاق بهار
یا محول الحول و الاحوال/ منتهی کن فراق را به وصال
حول الی احسن الحال/ به امید فرج همین امسال.

پي نوشت ها :
 

(1) - مائده/ 114.
(2) - وسائل الشیعه/ ج 15/ ص 308؛ میزان الحکمه/ ج 9/ ص 420/ ح 14604 به نقل از شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید/ ج 20/ ص 73.
(3) - میزان الحکمه/ ج 9/ ح 14609/ ص 4203 به نقل از بحارالانوار/ ج 59/ ص 92/ح 1؛ متدرک الوسائل/ ج 6/ ص 3522.
(4) - من لا یحضر الفقیه / ج 3/ ص 300؛ میزان الحکمه/ ج 9/ ح 1461/ ص 4203.
(5) - میزان الحکمه/ ج 9/ ح 14612/ ص 4203.
(6) - شاید در میان ارتش منصور عناصر ایرانی بوده‌اند و او برای جلب رضایت آن‌ها دست به این کار زده است.
(7) - بحارالانوار/ 59/ 100/2 و ج 48/108/9؛ میزان الحکمه/ ج 9/ ح 14613/ ص 4203.
(8) - وسائل الشیعه/ ج 8/ ص 172؛ میزان الحکمه/ ج 9/ ح 14610/ ص 4202.
(9) - بحارالانوار/ ج 74/ ص 196، به قل از کتاب گنجینه معارف/ج 1 / ص 601.
(10) - نساء/ 1.
(11) - محمد/ 22 و 23.
(12) - نساء/ 36.
(13) - رعد/ 25.
(14) - الکافی/ ج 2/ ص 347.
(15) - همان/ ج 2/ ص 641.
(16) - همان/ ص 152.
(17) - الکافی/ ج 2/ ص 151.
(18) - جامع الاخبار/ ص 106.
(19) - کافی/ ج 2/ ص 151.
(20) - غررالحکم/ ج 1/ ص 463.
(21) - غررالحکم/ ج 1/ ص 465 / ح 3564/12.
(22) - همان/ ص 464/ ح 3565/13.
(23) - جامع السعادات/ ج 2/ ص 260.
(24) - البحار/ 84/11/87 به نقل از میزان الحکمه/ ج 6/ ح 9042/ ص 2632.
(25) - غررالحکم/ ج 1/ ح 4272/2/ ص 548.
(26) - کنزالعمال/ ص 9330.
(27) - اعراف/ 26.
(28) - نحل/ 81.
(29) - الترغیب و الترهیب/ 3/88/3، میزان الحکمه / ج 11/ ح 18062/ ص 5285.
(30) -کافی/ ج 6/ 449/1.
(31) - کنزالعمال/ 41172.
(32) - البحار/ ج 79/ ص 312.
(33) - کنزالعمال/ 41210.
(34) - امالی طوسی/ 539/ 1162، میزان الحکمه/ ج 11.
(35) - الکافی/ 6/441/3؛ بهشت اخلاق/ج 2 /ص 723.
(36) - کنزالعمال/ 26009؛ بهشت اخلاق/ ج 2/ ص 723.
(37) - کنزالعمال/ 41143؛ میزان الحکمه/ ج 11/ ح 18098/ ص 5293.
(38) - فرقان/ 47.
(39) - بقره/ 187.
(40) - اعراف/ 26.
(41) - نحل/ 114.
(42) - الکافی/ ج 6/ ص 294.
(43) - نهج البلاغه/ 19/ 187؛ گنجینه معارف/ ج 2/ ص 279.
(44) - مستدرک الوسائل/ ج 16/ ص 458.
(45) - الکافی/ ج 6/ ص 294.
(46) - الکافی/ ج 2/ ص 290.
(47) - میزان الحکمه/ ج 8/ ح 14191/ ص 4035؛ غررالحکم/ 7589.
(48) - میزان الحکمه/ ج 8/ ح 14194/ ص 4035؛ الخصال: 239/85.
(49) - میزان الحکمه/ ج 8/ ح 14195/ ص 4037؛ نهج البلاغه/ خطبه 114.
(50) - غررالحکم/ 3462؛ میزان الحکمه/ ج 8/ ح 14196/ ص 4037.
(51) - بحارالانوار/ ج 7/ 262/ 15.
(52) - تنبیه الخواطر/ ج 2/ ص 89.
(53) - امالی صدوق/ 56/9.
(54) - عیون اخبارالرضا (ع)/ ج 2/ 38/ 112.
(55) - صحیفه نور/ ج 17/ ص 215.
(56) - صحیفه نور/ ج 21/ ص 106.

منابع و مآخذ
1. قرآن کریم
2. مفاتیح الجنان/ اعمال عید نوروز، بی‌جا، بی‌تا
3. میزان الحکمه همراه با ترجمه فارسی/ مولف محمد محمدی ری شهری/ مرکز تحقیقات دارالحدیث/ ویرایش سوم- قم دارالحدیث 1379.
4. ثمرات الحیات/ مولف سید محمود امامی اصفهانی/ انتشارات قائم آل محمد (ص)/ نوبت چاپ ششم/ 1387 چاپخانه‌ی ولیعصر (ع).
5. معراج السعاده/ تالیف ملا احکد نراقی/ ناشر: موسسه انتشارات قم: هجرت/ تابستان 1381.
6. گنجینه معارف/ تالیف محمد رحمتی شهرضا/ قم 1385/ انتشارات صبح پیروزی/ نوبت چاپ چهارم 1386/ چاپ نویداسلام.
7. بهشت اخلاق/ مهدی نیلی پور/ قم: موسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج)/ سوم/ پاییز 1386.
8. غررالحکم و درالکلم آمدی (ره) به صورت موضوعی با شرح و ترجمه فارسی/ به قلم هاشم رسولی محلاتی/ تهران، دفتر انتشارات فرهنگ اسلامی- چاپ دهم 1386.
9. پندهای جاویدان/ محمد محمدی اشتهاردی/ تهران، موسسه انتشارات نبوی، چاپ اول، زمستان 1379.
10. طب الرضا (ع) و طب الصادق علیهما السلام/ تحقیق مرتضی عسکری ترجمه کاظمی خلخالی / قم: فؤاد، چاپ دهم 1382، چاپخانه سلمان فارسی.
11. روایات از نرم ا فزار علوم اسلامی.
/ع