اميرالمومنين(ع) ايمان و عمل را پيوند داد


هديه خدا در ماه خدا
در ماه مبارك رمضان در حالي كه خوان پر بركت الهي براي مومنين گسترده بود، خداي تعالي هديه اي ديگر به جهانيان و مخصوصاً مومنين داد. علي(ع) با قدوم پر بركت خويش ماه رمضان را داراي بركت مضاعف كردند. اگر چه امامان ما هر كدام در همه ابعاد براي بشريت الگو هستند، اما بنا بر اقتضاي زمان؛ تنگناها، ظلم ظالمان، جهل جاهلان؛ هر امامي در زمان خود جلوه خاصي داشت.
امام حسن(ع) هم اگر چه به لحاظ سلطه بني اميه و سستي ياران، از بعضي شئون خود كنار گذاشته شده بودند، اما اخلاق خوش آن حضرت، احسان و كرم ايشان، كمك به ايتام و فقرا و زيردستان به قدري شايع بود كه هر كس در جامعه آشنايي داشت متوجه مي شد كه رهبر واقعي و حاكم بر قلب ها، وجود مبارك امام مجتبي(ع) است.

عجز از بيان فضيلت مولا(ع)
اين ايام از ماه مبارك رمضان متعلق به آقا اميرالمومنين(ع) است؛ ليالي پر بركت قدر در همين ايام واقع شده و قرار است سرنوشت يك سال در ليله القدر مشخص شود. سر نوشت شخص، سرنوشت جامعه، شكست ها، پيروزي ها، سعادت ها و شقاوت ها تا سال آينده در شب قدر مشخص مي شود.
نسبت به خود مولا(ع) و شخصيت ممتاز ايشان اگر چه بيش از همه نوابغ بشري مطالبي گفته شده، اما ناگفته ها همچنان فراوانند و آنقدر ابعاد وجود اين شخصيت گستردگي دارد كه حتي دشمنان و بيگانگان نتوانستند از ذكر فضائل آن حضرت لب فرو ببندند و كتمان كنند؛ علي رغم حجم عظيم تبليغاتي كه به خصوص در دوره سياه بني اميه براي حضرت به وجود آوردند؛ آنها اراده كرده بودند كه خورشيد ولايت را به غروب بكشانند، اما خداي تعالي از آنكه كافرين به هدف شوم خود برسند ا با داشت.
امروز بسنده كردن به نقل فضائل و مناقب آن جناب كافي نيست اگر چه خود، كار با ارزشي است، اما بايد جست وجو كرد و ديد كه چه عاملي باعث شد كه اين همه فضائل در چنين شخصيت ممتازي جمع شود تا ضمن اين ارزيابي، هم ذكر مناقب و فضائل شده باشد و هم پاسخگوي نياز و پرسش انسان تشنه عصر حاضر باشد؛ انساني كه به دنبال گريز از بن بست ها و حل مشكلات مادي و معنوي خويش است.

جمع ايمان و عمل صالح
قرآن كريم، مطلبي را بيان مي كند كه در حكم يك ضابطه است و اين آيه در شأن مولا(ع) هم بوده و شأن نزول آيه نسبت به امام(ع) را حتي از اهل سنت هم نقل كرده اند. فرمود: «ان الذين امنوا و عملوا الصالحات سيجعل لهم الرحمن وداً» (مريم:96) طبق اين آيه كريمه از عوامل مهمي كه حضرت را در اين جايگاه رفيع قرار داده، اين است كه آن حضرت بين ايمان و عمل صالح پيوند ايجاد كرد.
ايمان صحيح وقتي با عمل مطابق با اين ايمان همراه شد، غوغا مي كند. يكي از آثارش اين است كه فرمود: «سيجعل لهم الرحمن وداً» ود را هم با تنوين آورد تا گستردگي و عظمت و همه جانبه بودن اين مودت و محبت را نشان دهد. بنابراين يكي از عوامل مهم در ايجاد فضائل و مناقب در مومن عبارت است از داشتن ايمان و اعتقاد صحيح و در مرحله عمل پايبند بودن به اجرا در آوردن آن باورها و اعتقادها.
فضيلت ها و غربت مولا(ع)
امام علي(ع) به عنوان اميرمومنان در پيوند ميان ايمان و عمل صالح سرآمد همگان بود اگر چه آن بزرگوار در ميان مردم زمان خود بسيار غريب بود، اما به همت اهل بيت(عليهم السلام) و شيعيان اين مقدار از فضائل آن امام به دست ما رسيد. از جمله نمونه هاي غربت آن حضرت اين است كه وقتي در مسجد كوفه بر فراز منبر به مردم مي فرمود: «سلوني فو الله لا تسئلوني من شيء الا اخبرتكم» اگر در مورد هر چيز سوال كنيد من پاسخگوي شما هستم، من مي ديدم بعضي از دانشمندان غيرمسلمان مي گفتند: اي كاش بار ديگر اين نداي «سلوني» از مسجد كوفه بر مي خاست تا از تمام دنيا پرسشگران و انديشمندان و تشنگان علم گرد منبر اميرالمومنين(ع) حلقه مي زدند پاسخ هاي فراوان مي گرفتند؛ اما مي دانيد كه ايشان در آن زمان در اوج غربت بود، به جاي آنكه از اين مغز متفكر هستي سوالات منطقي بپرسند، سوالاتي مي پرسيدند كه انسان شرم مي كند. آنان لياقت نداشتند اگرچه عده اي از شيعيان بودند، اما اين براي آن معلم بزرگي كه چنين بياني داشت كه: از هر چه مي خواهيد بپرسيد؛ كافي نبود.

در بستر خونين مولا(ع)
سرانجام در نوزدهم اين ماه دست كينه و حسد و نفاق و شرك، يكجا از آستين اشقي الأشقيا بيرون آمد و در حال نماز سر مبارك آن حضرت را نشانه گرفت.
بعد از اين ضربت، حضرت قادر نبود نماز را به جماعت تمام كند با هر مشقتي كه بود، امام نماز را فرادي تمام كرد. خواستند حضرت را به منزل منتقل كنند؛ امامي كه با پاي خود به مسجد آمده بود، اكنون توان برگشت نداشت فرشي آوردند، مولا(ع) را درون فرش قرار دادند. نقل مي كنند: وقتي به منزل نزديك شدند، امام(ع) فرمود: بگذاريد با پاي خود وارد منزل شوم. شايد مراعات حال بچه ها مخصوصاً عقيله بني هاشم زينب(س)را كردند.
امام را در بستر قرار دادند؛ خبر دادند كه ابن ملجم را دستگير كردند به منزل آوردند؛ امام نگاهي به او انداخت و فرمود: آيا من براي تو امام بدي بودم كه اينگونه جزاي مرا دادي؟ سپس رو به امام حسن(ع) كرد و فرمود: اگر زنده ماندم مي دانم با او چه كنم ولي اگر رفتم فقط يك ضربت بزنيد. عدل و انصاف را بنگريد؛ ظرف شيري براي حضرت(ع) آوردند مقداري ميل كردند و فرمودند: بقيه را براي ابن ملجم ببريد.
به جز از علي كه گويد به پسر كه قاتل من
چو اسير توست اكنون به اسير كن مدارا
¤نماز جمعه قم، (29/6/1387)

حجت الاسلام والمسلمين سعيدي